Ethics code: IR.UMA.REC.1403.102
دانشگاه محقق اردبیلی
چکیده: (1602 مشاهده)
زمینه و هدف: اعتیاد به شبکههای اجتماعی از مباحث عصر جدید است که در بررسی آن مفهوم نیازها اهمیت خاصی دارد. پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه بین ارضاء نیازهای بنیادین و اعتیاد به شبکههای اجتماعی با توجه به نقش میانجی نیاز به بازخوردهای اجتماعی در کاربران شبکه اجتماعی اینستاگرام انجام گرفت.
مواد و روشها: مطالعه توصیفی حاضر از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل دانشجویان دانشگاههای شهر تبریز در سال تحصیلی ۱۴۰3-1402 بود. بر اساس فرمول Cohen (1988) از جامعه آماری، 397 نفر به روش نمونهگیری تصادفی خوشهای چند مرحلهای انتخاب گردید. ابزارهای گردآوری دادهها شامل مقیاسهای نیاز به بازخوردهای اجتماعی در شبکههای اجتماعی Doradooni و همکاران (2023)، اعتیاد به شبکههای اجتماعی مبتنی بر موبایل ahmadi Khaje و همکاران (1395) و ارضاء نیازهای بنیادین Gagne (2003) بود. برای تحلیل دادهها از آزمون همبستگی Pearson و مدلیابی معادلات ساختاری استفاده شد.
یافتهها: نتایج، همبستگی معنیداری بین متغیرهای پژوهش نشان داد (01/0>P). ارضاء نیازهای بنیادین بهطور مستقیم 48 درصد (001/0=P، 48/0-=β) و بهطور غیرمستقیم 32 درصد (32/0-=β) از واریانس اعتیاد به شبکههای اجتماعی را تبیین میکند. بر اساس نتایج آزمون بوتاستروپ و مقدار شمول واریانس، نیاز به بازخوردهای اجتماعی در شبکههای اجتماعی دارای نقش میانجی جزئی بود.
نتیجهگیری: کاربران اینستاگرام که نیازهای بنیادین ارضاء نشده (شایستگی، خودپیروی و تعلق) دارند و در نتیجه نیاز به بازخورد اجتماعی در شبکههای اجتماعی دارند، بیشتر در خطر اعتیاد به شبکههای اجتماعی هستند. نتایج مطالعه بر آموزش کاربران درباره نیازهای روانشناختی و راههای سالم پاسخ به آنها، تقویت ارتباطات واقعی و مدیریت زمان استفاده از شبکههای اجتماعی تأکید دارد.
واژههای کلیدی: اعتیاد به شبکههای اجتماعی، نیازهای بنیادین عمومی، نیاز به بازخوردهای اجتماعی
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
بهداشت دریافت: 1403/12/19 | پذیرش: 1404/3/25 | انتشار: 1404/5/28