fa بررسی تأثیر پرتوهای گامای کبالت-60 بر میزان جوانه‌زنی بذرگندم Triticum Aestivum فيزيك پزشكي Physics پژوهشي Research <p align="right"> <strong> چکیده </strong></p><p align="right"> <strong> زمینه و هدف </strong>: تحقیقات نشان می‌دهد که تأثیر پرتوهای گاما با دز پایین با تأثیر آن در دزهای بالا متفاوت است. در این پژوهش هدف به دست آوردن میزان دز لازم برای به حداکثر رساندن سرعت جوانه‌زنی بذر گندم ( <i>Triticum aestivum </i>) از رقم اروند (رقم برتر در منطقه شمال‌غرب ایران) می‌باشد. </p><p align="right"> <strong> مواد و روش‌ها: </strong>بدین منظور 5355 عدد بذر که از نظر فنوتیپ مشابه هم بودند تهیه و با استفاده از دستگاه پرتو درمانی کبالت-60 بیمارستان امام خمینی تبریز در شش گروه (یک گروه شاهد و پنج گروه با دز روزانه صفر، 100، 250، 500 و 750 سانتی‌گری) به مدت 9 روز تحت تابش پرتو قرار داده و هر روز از هر گروه تعداد 75 بذر در داخل پتری دیش استریل کشت داده شدند. </p><p align="right"> <strong> یافته‌ها: </strong>نتایج حاصل از شمارش روزانه بذر‌های جوانه زده نشان داد که میزان سرعت جوانه‌زنی برای دز 500 سانتی‌گری در چهار روز بیشترین مقدار را دارد که این میزان دز در شرایط نامساعد محیطی و استفاده بهتر از فصل رویشی در مناطقی که فصل رویشی محدود است مناسب می‌باشد. </p><p align="right"> <strong> نتیجه‌گیری: </strong>بر اساس نتایج به دست آمده برای سایر فاکتور‌های جوانه‌زنی نظیر طول ریشه، طول کلئوپتیل و ... و به خاطر هزینه‌ ربودن تابش با پرتوهای گاما و به علت ناچیز بودن اختلاف مابین فاکتورهای جوانه‌زنی به نظر می‌رسد که استفاده از دز تابش 250 سانتی‌گری بر دقیقه به مدت 4 روز از نظر اقتصادی با صرفه باشد. هم‌چنین از روز هفتم به بعد برای کلیه دزها یک کاهش معنی‌دار در تعداد بذر‌های جوانه زده به دست آمد که تأثیرات مخرب پرتو در میزان جوانه‌زنی بذر را نشان می‌دهد. امید است با انجام تحقیقات بیشتر در این زمینه بتوانیم در راستای افزایش محصول گندم گام‌های مؤثری برداریم. </p><p align="right"> <strong> واژه‌های کلیدی: </strong>پرتوهای گاما،کبالت - 60، جوانه‌زنی، گندم، <i>Triticum aestivum </i></p><p align="right">  </p><p align="right">  </p><p align="right">  </p> ،پرتوهای گاما،کبالت-60،، جوانه‌زنی، گندم، ،Triticum aestivum Gamma ray, Cobalt-60, Budding, Yield, Triticum aestivum 11 16 http://journal.rums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-192-1&slc_lang=fa&sid=1 MA. Hosseinpour-feizi دکتر محمد‌علی حسین‌پورفیضی ، 690031947532846002575 690031947532846002575 Yes P. Azarfam مهندس پروین آذرفام 690031947532846002576 690031947532846002576 No S. Yazdchi مهندس سعید یزدچی 690031947532846002577 690031947532846002577 No Sh. Jabbary مهندس شهین جباری 690031947532846002578 690031947532846002578 No B. Passebany مهندس باهره پاسبانی 690031947532846002579 690031947532846002579 No H. Mohajjel-Shoja هانیه محجل شجا 690031947532846002580 690031947532846002580 No