fa بهینه‌سازی جذب سطحی رنگ راکتیو اورنج 16 (RO16) از محلول‌های آبی توسط ساقه آفتابگردان اصلاح شده با استفاده از روش سطح پاسخ بهداشت Environmental Health پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin-right:2.85pt"><strong>چکیده</strong></p> <p dir="RTL" style="margin-right:2.85pt"><strong>زمینه و هدف:</strong> وجود رنگ در منابع آب و پساب از مشکلات زیست محیطی بسیاری از جوامع است که باید به طریقی حذف گردد. فرآیند جذب سطحی و استفاده از جاذب‌های ارزان قیمت یکی از روش‌هایی است که در سال‌های اخیر توجهات زیادی را به خود جلب کرده است. بنابراین هدف از انجام این مطالعه، حذف رنگ راکتیو اورنج 16 از محلول‌های آبی توسط ساقه آفتابگردان اصلاح شده با کلرید آمونیوم 4 گانه <span dir="LTR">(</span><span dir="LTR">C₆H₁₅CL₂NO</span><span dir="LTR">)</span> با استفاده از روش سطح پاسخ بر مبنای مدل باکس بنکن <span dir="LTR">(Box–Behnken)</span> می‌باشد.</p> <p dir="RTL" style="margin-right:2.85pt"><strong>مواد و روش‌ها</strong>: این تحقیق یک مطالعه آزمایشگاهی است. برای این منظور آزمایشات ناپیوسته به منظور ارزیابی اثر متغیرهای مستقل شامل <span dir="LTR">pH</span>، غلظت رنگ، مقدار جاذب و زمان تماس انجام گردید. برای انجام آزمایشات از روش سطح پاسخ بر مبنای مدل <span dir="LTR">Box–Behnken</span> به منظور ارزیابی اثرات متقابل این متغیرها استفاده شد. از آنالیز واریانس یک طرفه برای تجزیه و تحلیل داده‌ها استفاده شد.</p> <p dir="RTL" style="margin-right:2.85pt"><strong>یافته‌ها:</strong> نتایج نشان داد که راندمان جذب با افزایش زمان تماس و مقدار جاذب و با کاهش <span dir="LTR">pH</span> و غلظت رنگ، افزایش می‌یابد. بیشترین و کمترین درصد حذف به ترتیب 90% و 21% می‌باشد. با توجه به مقدار بالای<span dir="LTR">R²</span> (7/95%) و <span dir="LTR">R²</span> متعادل شده (6/90%) در مدل سطح پاسخ می‌توان گفت مدل انتخاب شده برای تحلیل داده‌ها مناسب می‌باشد. آنالیز واریانس یک طرفه (001/0<span dir="LTR">p<</span>) نشان داد مدل خطی بهترین مدل برای تعیین برهم‌کنش متغیرهای مطالعه می‌باشد<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL" style="margin-right:2.85pt"><strong>نتی</strong><strong>ج</strong><strong>ه‌گیری:</strong> روش سطح پاسخ می‌تواند برای بهینه‌سازی حذف رنگ مؤثر باشد و ساقه آفتابگردان اصلاح شده می‌تواند در تصفیه رنگ به کار گرفته شود.</p> <p dir="RTL" style="margin-right:2.85pt"><strong>واژه‌های کلیدی:</strong> جذب سطحی، رنگ راکتیو اورنج 16، ساقه آفتابگردان اصلاح شده، روش سطح پاسخ، مدل باکس‌‌بنکن</p> <p><strong>Background and Objective</strong>: Existence of dye in water resources and wastewater can cause the environmental problems that must be removed from water. There has been some increase in the use of low-cost adsorbent substances as sewage treatment over recent years. Therefore, the purpose of this study was to optimize dye (RO16) removal from aqueous solutions by quarternary ammonium chloride (C₆H₁₅Cl₂NO) modified sunflower stem using Response Surface Method and Box–Behnken methods<span dir="RTL">.</span></p> <p><strong>Materials and Methods</strong>: This is an experimental study. The batch experiment was conducted  to evaluate the effects of independent variables such as pH, dye concentration, dosage sorbent and contact time. Then experimental, Response Surface and Box–Behnken methods were applied to appraise the effects of these variables. One-way Analysis of variance (ANOVA) was applied for data analysis. </p> <p><strong>Results</strong>: The consequences showed that dye removal efficiency intensified by increasing the adsorbent dosage and contact time and decreasing the pH and initial dye concentration. Maximum and the inimum of adsorption rates were 90% and 21%, respectively. High value for R²(95.7<span dir="RTL">%</span>) and adjusted R²(90.6<span dir="RTL">%</span>) show that removal of dye can be described by Response Surface Method. One-way ANOVA showed (p < 0.001) that linear model is the best model for determining the interaction variables.</p> <p><strong>Conclusion</strong>: Response Surface Method can be useful for optimization the removal of dye and modified sunflower stem can be used successfully for dye infiltration.</p> <p><strong>Key words</strong><span dir="RTL">:</span> Adsorption, Dye reactive orange 16, Modified sunflower stem, Response surface method, Box–Behnken model</p> <p><strong>Funding</strong>: This research was funded by Babol University of Medical Sciences.</p> <p><strong>Conflict of interest</strong>: None declared.</p> <p><strong>Ethical approval</strong>: The Ethics Committee of Babol University of Medical Sciences approved the study.</p> <p></p> <p><strong>How to cite this article</strong><strong>:</strong> Amouei A<span dir="RTL">.</span>, Asgharnia H<span dir="RTL">.</span>A<span dir="RTL">.</span>, Karimian K<span dir="RTL">.</span>, Mahdavi Y<span dir="RTL">.</span>, Balarak D<span dir="RTL">.</span>, Ghasemi  S<span dir="RTL">.</span>M<span dir="RTL">.</span> Optimization of Dye Reactive Orange 16 (RO16) Adsorption by Modified Sunflower Stem Using Response Surface Method from Aqueous Solutions <em>J RafsanjanUniv Med Sci</em> 2016 14(10): 813-826. [Farsi]</p> <p></p> جذب سطحی, رنگ راکتیو اورنج 16, ساقه آفتابگردان اصلاح شده, روش سطح پاسخ, مدل باکس‌‌بنکن Adsorption, Dye reactive orange 16, Modified sunflower stem, Response surface method, Box–Behnken model 813 826 http://journal.rums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2083-1&slc_lang=fa&sid=1 A. Amouei عبدالایمان عمویی aamouei1966@gmail.com 6900319475328460018965 6900319475328460018965 No دانشکده پیراپزشکی H.A. Asgharnia حسینعلی اصغرنیا eha_ali1@yahoo.com 6900319475328460018966 6900319475328460018966 No دانشکده پیراپزشکی K. Karimian کمال الدین کریمیان kamal.karimyan@gmail.com 6900319475328460018967 6900319475328460018967 No معاونت بهداشت Y. Mahdavi یوسف مهدوی mahdaviyusef@yahoo.com 6900319475328460018968 6900319475328460018968 No دانشجو D. Balarak داود بلارک dbalarak2@gmail.com 6900319475328460018969 6900319475328460018969 No S.M. Ghasemi سید مهدی قاسمی ghasemimehdi61@gmail.com 6900319475328460018970 6900319475328460018970 Yes معاونت بهداشت