fa بررسی حذف کروم شش‌ظرفیتی از محلول‌های آبی با استفاده از کربن فعال گرانولی و پودری تولید‌شده از دانه اسپند بهداشت Environmental Health پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin-right:3.4pt;"><strong>چکیده</strong></p> <p dir="RTL" style="margin-right:3.4pt;"><strong>زمینه و هدف:</strong> با توجه به خصوصیات سمی و خطرناک کروم شش‌ظرفیتی <span dir="LTR">)</span>(<span dir="LTR">Cr (VI</span>)، حذف آن به‌وسیله یک روش کارآمد و اقتصادی، امری ضروری است. استفاده از کربن فعال به‌عنوان جاذب، در حذف کروم شش‌ظرفیتی یک روش متداول و کارآمد است. هدف از این مطالعه تولید کربن فعال به شکل گرانولی و پودری از دانه اسپند و مقایسه کارایی آنها در حذف کروم شش‌ظرفیتی از محلول‌های آبی بوده است.</p> <p dir="RTL" style="margin-right:3.4pt;"><strong>مواد و روش‌ها:</strong> این مطالعه به‌صورت آزمایشگاهی در رآکتور ناپیوسته انجام شده است. برای تولید کربن فعال، از دانه اسپند استفاده گردیده و برای فعال‌سازی از امواج اولتراسونیک و برای تعیین سطح ویژه کربن فعال از آزمون <span dir="LTR">Brunauer&ndash;Emmett&ndash;Teller (BET)</span> استفاده شده است. در این تحقیق اثر <span dir="LTR">pH</span>، دوز جاذب، غلظت اولیه کروم، زمان تماس و سرعت اختلاط مورد بررسی قرار گرفته است. برای اندازه‌گیری (<span dir="LTR">Cr (VI</span> از روش رنگ‌سنجی با استفاده از <span dir="LTR">UV/VIS SpectrometerT80+</span> استفاده گردید.</p> <p dir="RTL" style="margin-right:3.4pt;"><strong>یافته‌ها:</strong> آزمون <span dir="LTR">BET</span> نشان داد سطح ویژه کربن فعال پودری و گرانولی به ترتیب برابر با 442 و 310 مترمربع بر گرم بود که نشان‌دهنده مؤثر بودن فرایند فعال‌سازی است. آزمایش‌های جذب نشان داد که <span dir="LTR">pH</span> بهینه حذف (<span dir="LTR">Cr (VI</span> توسط هر دو جاذب برابر با 2 بوده و راندمان حذف کروم توسط کربن فعال پودری به‌مراتب بیشتر از کربن فعال گرانولی است. نتایج سینتیک واکنش‌ها بیانگر تبعیت فرایند جذب هر دو جاذب از سینتیک درجه دوم کاذب است.</p> <p dir="RTL" style="margin-right:3.4pt;"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> با توجه به نتایج حاصله مشخص شد که کربن فعال‌های تولیدی می‌توانند به‌عنوان جاذب‌هایی کارآمد و مقرون‌به‌صرفه برای جذب کروم مورد استفاده قرار گیرند.</p> <p dir="RTL" style="margin-right:3.4pt;"><strong>واژه‌های کلیدی:</strong> کربن فعال، جذب سطحی، کروم شش‌ظرفیتی، دانه اسپند، اولتراسونیک</p> <p><strong>Background and Objectives:</strong> Because of toxical and hazardous properties of hexavalent chromium (Cr(VI)), its removal by an economical and efficient method is necessary. The use of activated carbon, as an adsorbent, is a common and effective method for hexavalent chromium removal. Thus the aim of this study was to produce granular and powdered activated carbon form Peganum Harmala and compare their chromium removal efficiency from synthetic wastewater.</p> <p><strong>Materials and Methods</strong>: This experimental study was carried out in a batch reactor in the laboratory. Peganum Harmala was used as an activated carbon production precursor and ultrasonic waves were used for carbon activation, and Brunauer&ndash;Emmett&ndash;Teller (BET) test was used for determination of specific surface area of activated carbon.. In this study the effect of pH, adsorbent dosage, initial chromium concentration, contact time,and mixing speed were investigated. The colorimetric method using UV/VIS Spectrometer T80+ at a wavelength of 540 nm was used for chromium determination. Data analysis was performed by Excel software.</p> <p><strong>Results:</strong> The BET test showed that the Granular and powdered activated carbon specific surface area were equal to 442 and 310 m²/g, respectively that indicates the activation process efficacy. The adsorption experiments showed that the optimum pH for Cr(VI) was equal to 2 for both adsorbents and powdered activated carbon had more removal efficiency than its granular form. The kinetic tesults of the reactions indicated that both adsorbents followed pseudo-second order kinetic in the absorbtion process.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> Comparing specific surface area and chromium adsorption capacity shows that powdered activated carbon is a more efficient and economical adsorbent than the granular form.</p> <p><strong>Key words:</strong> Activated carbon, Adsorption, Chromium (VI), Peganum Harmala seed, Ultrasonic</p> <p></p> <p><strong>Funding: </strong>This study was funded by Birjand University of Medical Sciences.</p> <p><strong>Conflict of interest:</strong> None declared.</p> <p><strong>The ethical approval:</strong> The ethic committee of Birjand University of Medical Sciences approved the study.</p> <p></p><p></p><p></p> <p><strong>How to cite this article</strong>:. Entezari A, Khosravi R, Arghavan F. A, Taghizadeh A.A, Khodadadi M, Eslami H. Investigation of Hexavalent Chromium Removal from Aqueous Solution Using Granular and Powdered Activated Carbon Produced from Peganum Harmala Seed. <em>J Rafsanjan Univ Med Sci</em> 2016; 15(7): 645-56. [Farsi]</p> کربن فعال, جذب سطحی, کروم شش‌ظرفیتی, دانه اسپند, اولتراسونیک Activated carbon, Adsorption, Chromium (VI), Peganum Harmala seed, Ultrasonic 645 656 http://journal.rums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2655-1&slc_lang=fa&sid=1 A. Entezari اطهر انتظاری 6900319475328460027237 6900319475328460027237 No Birjand University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی بیرجند R. Khosravi رسول خسروی khosravi.r89@gmail.com 6900319475328460027238 6900319475328460027238 Yes Birjand University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی بیرجند F.S. Arghavan فاطمه السادات ارغوان 6900319475328460027239 6900319475328460027239 No Birjand University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی بیرجند A. A. Taghizadeh علی اکبر تقی زاده 6900319475328460027240 6900319475328460027240 No Birjand University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی بیرجند M. Khodadadi مریم خدادادی 6900319475328460027241 6900319475328460027241 No Birjand University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی بیرجند H. Eslami هادی اسلامی 6900319475328460027242 6900319475328460027242 No Shahid Sadoughi University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد