other درآمدی بر مطالعات تجربه طبیعی آمار و اپيدميولوژي Statistics& Epidemiology پژوهشي Research <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در دو سخن سردبیری شماره‌های قبل به مطالعات مداخله‌ای (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Interventional and/or experimental studies</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) [1] و مطالعات نیمه تجربی</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">(</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">studies</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Quasi-experiment</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) [2] پرداختیم. همان جا، به این نکته اشاره کردیم که برای اندازه‌گیری کارآیی یک دارو، واکسن، برنامه بهداشت عمومی و متغیرهای دیگری از این دست، مطالعات مداخله‌ای بهترین گزینه هستند. تقسیم تصادفی و کورسازی از مؤلفه‌های اساسی یک مطالعه مداخله‌ای است [1]. با این وجود، گاهی اوقات امکان تقسیم تصادفی افراد به دو گروه، به دلایل مختلفی امکان پذیر نمی‌باشد. اینجاست که محققین می‌توانند برای اندازه‌گیری کارآیی یک مداخله از مطالعات نیمه تجربی استفاده نمایند [2]. </span></span><br> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">هدف از نگارش این سخن سردبیری، آشنا ساختن خوانندگان فرهیخته مجله دانشگاه با مطالعات تجربه طبیعی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Natural experiment studies</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) و کاربرد آنها در سلامت جوامع انسانی می‌باشد. یک تجربه طبیعی به مطالعه رخداد، مداخله یا سیاست‌هایی اشاره می‌کند که خارج از کنترل محقق بوده، اما با این وجود، محققین می‌توانند براساس سطوح مختلف مواجهه، میزان تأثیر آن را برآورد نمایند [3]. </span></span><br> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">برای نمونه، محققی که تأثیرات متعاقب یک زمین لرزه را بر سلامت مردم منطقه مورد بررسی قرار می‌دهد، اقدام به انجام یک مطالعه تجربه طبیعی نموده است. هم‌چنین، محققی که قصد دارد نتیجه اجرای یک سیاست جدید بهداشتی را پیگیری نماید نیز، اقدام به انجام یک مطالعه تجربه طبیعی نموده است. </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Dawson</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> و همکارش </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Sim</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">، معتقد هستند که مطالعات تجربه طبیعی را به دو گروه می‌توان تقسیم کرد: گروه اول مطالعات مانند مثال زلزله، زمانی رخ می‌دهد که محقق واقعاً هیچ دخالتی در همه‌ی رخداد ندارد. اما گروه دوم مطالعات مانند اجرای یک سیاست جدید بهداشتی، ممکن است درجات بسیار کمی از کنترل را در اختیار محقق قرار دهد. برای مثال، شاید او بتواند با انجام هماهنگی‌های لازم، زمان و مکان شروع برنامه را به منظور جمع‌آوری داده‌های پایه </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">(Baseline)</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">، تغییر دهد [4].</span></span><br> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">اخیراً، بر استفاده هرچه بیش‌تر از مطالعات تجربه طبیعی به ویژه برای مشخص نمودن سیاست‌های جدید بهداشتی در پیشگیری اولیه، تأکید شده است. برای مثال، نشان داده شده که استفاده از نوشابه‌هایی که با استفاده از شکر شیرین می‌شوند، باعث افزایش برخی از بیماری‌های مزمن می‌گردد. برای مقابله با این مشکل و در سال 2017 میلادی در بریتانیا، مالیات نسبتاً شدیدی برای فروش این نوشابه‌ها در نظر گرفته شد. از آنجایی که این سیاست تمام بریتانیا را در بر گرفته‌ است، پس فرصت بسیار مناسبی برای انجام یک مطالعه تجربی را در اختیار دانش‌مندان حوزه سلامت قرار می‌دهد [5]. </span></span><br> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بنابراین، مطالعات تجربه طبیعی می‌تواند به عنوان مکمل بسیار مهمی برای مطالعات تجربی و نیمه تجربی مورد استفاده قرار گیرد. اگرچه ملاحظات اخلاقی در مطالعات تجربه طبیعی بسیار کم‌تر از مطالعات تجربی و نیمه تجربی است، اما در مطالعات تجربه طبیعی، به ویژه آنجایی که محققین می‌توانند کنترل نسبتاً کمی بر چگونگی اجرای تجربه داشته باشند نیز، رعایت جوانب گوناگون ملاحظات اخلاقی مرتبط هم‌چنان باید مورد توجه قرار گیرد.</span></span> در دو سخن سردبیری شماره‌های قبل به مطالعات مداخله‌ای (<span dir="LTR">Interventional and/or experimental studies</span>) [1] و مطالعات نیمه تجربی (<span dir="LTR">studies</span> <span dir="LTR">Quasi-experiment</span>) [2] پرداختیم. همان جا، به این نکته اشاره کردیم که برای اندازه‌گیری کارآیی یک دارو، واکسن، برنامه بهداشت عمومی و متغیرهای دیگری از این دست، مطالعات مداخله‌ای بهترین گزینه هستند. تقسیم تصادفی و کورسازی از مؤلفه‌های اساسی یک مطالعه مداخله‌ای است [1]. با این وجود، گاهی اوقات امکان تقسیم تصادفی افراد به دو گروه، به دلایل مختلفی امکان پذیر نمی‌باشد. اینجاست که محققین می‌توانند برای اندازه‌گیری کارآیی یک مداخله از مطالعات نیمه تجربی استفاده نمایند [2].<br> هدف از نگارش این سخن سردبیری، آشنا ساختن خوانندگان فرهیخته مجله دانشگاه با مطالعات تجربه طبیعی (<span dir="LTR">Natural experiment studies</span>) و کاربرد آنها در سلامت جوامع انسانی می‌باشد. یک تجربه طبیعی به مطالعه رخداد، مداخله یا سیاست‌هایی اشاره می‌کند که خارج از کنترل محقق بوده، اما با این وجود، محققین می‌توانند براساس سطوح مختلف مواجهه، میزان تأثیر آن را برآورد نمایند [3].<br> برای نمونه، محققی که تأثیرات متعاقب یک زمین لرزه را بر سلامت مردم منطقه مورد بررسی قرار می‌دهد، اقدام به انجام یک مطالعه تجربه طبیعی نموده است. هم‌چنین، محققی که قصد دارد نتیجه اجرای یک سیاست جدید بهداشتی را پیگیری نماید نیز، اقدام به انجام یک مطالعه تجربه طبیعی نموده است. <span dir="LTR">Dawson</span> و همکارش <span dir="LTR">Sim</span>، معتقد هستند که مطالعات تجربه طبیعی را به دو گروه می‌توان تقسیم کرد: گروه اول مطالعات مانند مثال زلزله، زمانی رخ می‌دهد که محقق واقعاً هیچ دخالتی در همه‌ی رخداد ندارد. اما گروه دوم مطالعات مانند اجرای یک سیاست جدید بهداشتی، ممکن است درجات بسیار کمی از کنترل را در اختیار محقق قرار دهد. برای مثال، شاید او بتواند با انجام هماهنگی‌های لازم، زمان و مکان شروع برنامه را به منظور جمع‌آوری داده‌های پایه <span dir="LTR">(Baseline)</span>، تغییر دهد [4].<br> اخیراً، بر استفاده هرچه بیش‌تر از مطالعات تجربه طبیعی به ویژه برای مشخص نمودن سیاست‌های جدید بهداشتی در پیشگیری اولیه، تأکید شده است. برای مثال، نشان داده شده که استفاده از نوشابه‌هایی که با استفاده از شکر شیرین می‌شوند، باعث افزایش برخی از بیماری‌های مزمن می‌گردد. برای مقابله با این مشکل و در سال 2017 میلادی در بریتانیا، مالیات نسبتاً شدیدی برای فروش این نوشابه‌ها در نظر گرفته شد. از آنجایی که این سیاست تمام بریتانیا را در بر گرفته‌ است، پس فرصت بسیار مناسبی برای انجام یک مطالعه تجربی را در اختیار دانش‌مندان حوزه سلامت قرار می‌دهد [5].<br> بنابراین، مطالعات تجربه طبیعی می‌تواند به عنوان مکمل بسیار مهمی برای مطالعات تجربی و نیمه تجربی مورد استفاده قرار گیرد. اگرچه ملاحظات اخلاقی در مطالعات تجربه طبیعی بسیار کم‌تر از مطالعات تجربی و نیمه تجربی است، اما در مطالعات تجربه طبیعی، به ویژه آنجایی که محققین می‌توانند کنترل نسبتاً کمی بر چگونگی اجرای تجربه داشته باشند نیز، رعایت جوانب گوناگون ملاحظات اخلاقی مرتبط هم‌چنان باید مورد توجه قرار گیرد. مطالعات نیمه تجربی , مطالعات مداخله‌ای studies Quasi-experiment, Interventional and/or experimental studies 113 114 http://journal.rums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-280-89&slc_lang=other&sid=1 M. Rezaeian محسن رضائیان moeygmr2@yahoo.co.uk 6900319475328460037592 6900319475328460037592 Yes دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان