fa بررسی وضعیت سرب در شیر مادران ایرانی: یک مرور سیستماتیک بهداشت Environmental Health مقاله مروري Review Article <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.5pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.5pt;"> اگرچه شیر مادر یک غذای کامل برای رشد و نمو نوزاد تازه متولد شده می‌باشد، اما می‌تواند به عنوان یک مسیر مهم جهت مواجهه نوزاد با فلز سمی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.5pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.5pt;">سرب نیز باشد. لذا هدف از مطالعه مروری حاضر،بررسی وضعیت آلودگی سرب در شیر مادران ایرانی و هم‌چنین شناسایی عوامل مؤثر بر آن بود.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.5pt;">مواد و روش‌ها</span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.5pt;">: در بررسی سیستماتیک حاضر، پایگاه داده‌های شامل </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.5pt;">Scopus</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.5pt;">،</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.5pt;">PubMed</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.5pt;"> ,</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.5pt;"> Science Direct</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.5pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.5pt;">Google Scholar</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.5pt;">،</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.5pt;"> Scientific Information Database (SID)</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.5pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.5pt;">IranMedex</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.5pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.5pt;">Magiran</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.5pt;"> به صورت کامل برای یافتن مقالات مربوطه تا پایان سال 1399 مورد بررسی قرار گرفت. پس از تکمیل جستجو، ارزیابی مقالات با توجه به چک لیست صورت گرفت.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.5pt;">یافته‌ها:</span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.5pt;"> در مجموع 10 مطالعه با توجه به معیارهای ورود و خروج وارد مطالعه شدند. بیش‌ترین میانگین غلظت سرب شیر مربوط به مادران مقیم استان همدان و تهران بود، در حالی که کم‌ترین میزان غلظت سرب مربوط به استان سنندج بود. از مجموع عوامل مورد بررسی شده در این مطالعات، فاکتورهایی چون سن مادر، فرزند اول بودن، شاغل بودن و استفاده از رژ لب نشان دادند که می‌توانند تأثیر معنی‌داری بر روی غلظت سرب در شیر مادر بگذارند.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.5pt;">نتیجه</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.5pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.5pt;">گیری:</span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.5pt;"> به نظر می‌رسد افزایش مراقبت‌های بهداشتی جهت کاهش مواجهه مادران باردار و شیرده با سرب به طور جدی باید توسط سیاست</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.5pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.5pt;">گذاران سلامت پیگیری شود. هم</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.5pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.5pt;">چنین نیاز به انجام مطالعات گسترده تر جهت روشن</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.5pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.5pt;">تر شدن وضعیت مواجهه با سرب از طریق شیر مادر برای نوزادان دیگر مناطق کشور یک امر لازم و ضروری به نظر می‌رسد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.5pt;">واژهای کلیدی:</span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.5pt;"> سرب، فلزات سمی، شیر مادر، ایران</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.5pt;"></span></span><br> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.5pt;"></span></span> &nbsp;<br> <strong>Background and Objectives: </strong>Although breast milk is a complete food for the newborn development, it can also be an important route for the exposure to lead. Therefore, the aim of this systematic review was to explore the status of lead in Iranian mothers&rsquo; milk, and also to identify its affecting factors.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> In the present systematic review, the databases including PubMed, Science Direct, Google Scholar, Scientific Information Database (SID), Iran Medex, and Magiran were searched to find the relevant articles upto 2020. After completing the search, the articles were evaluated according to a pre-prepared checklist.<br> <strong>Results:</strong> A total of 10 studies were included in our study according to the inclusion and exclusion criteria. The highest mean of lead concentration in milk was related to mothers living in Hamadan and Tehran provinces, while the lowest was related to Kordestan province. Among the factors studied, maternal age, parity, employment, and the use of lipstick were significantly related to concentration of lead in breast milk.<br> <strong>Conclusion:</strong> It seems that increasing health care to reduce the exposure of pregnant and lactating mothers to lead should be seriously pursued by health policy-makers. It is also necessary to conduct more extensive studies to clarify the situation of infants exposed to lead through breast milk in the other areas of the country.<br> <strong>Key words:</strong> Lead, Toxic metals, Breast milk, Iran<br> &nbsp;<br> <strong>Funding:</strong> This study did not have any funds.<br> <strong>Conflict of interest:</strong> None declared.<br> <strong>&nbsp;Ethical approval:</strong> Not applicable.<br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> <strong>How to cite this article: </strong>Ghaffarian Bahraman A, Taherifard AR, Rezaeian M. Status of Lead in Iranian Mothers&#39; Milk: A Systematic Review. <em>J Rafsanjan</em> <em>Univ Med Sci</em> 2021; 20 (7): 817-34. [Farsi] سرب, فلزات سمی, شیر مادر, ایران Lead, Toxic metals, Breast milk, Iran 817 834 http://journal.rums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1557-1&slc_lang=fa&sid=1 A. Ghaffarian Bahraman علی غفاریان بهرمان ghafarian91@gmail.com 6900319475328460047003 6900319475328460047003 No Rafsanjan University of Medical Sciences علوم پزشکی رفسنجان A. R. Taherifard علیرضا طاهری فرد Alitfr@yahoo.com 6900319475328460047004 6900319475328460047004 No Rafsanjan University of Medical Sciences علوم پزشکی رفسنجان M. Rezaeian محسن رضائیان moeygmr2@yahoo.co.uk 6900319475328460047005 6900319475328460047005 Yes Rafsanjan University of Medical Sciences علوم پزشکی رفسنجان