Journal of Rafsanjan University of Medical Sciences

fa نقش میانجی کنترل ‌شناختی در روابط آشفتگی ‌خواب با علائم افسردگی اوایل نوجوانی در دانش‌آموزان متوسطه اول و دوم شهر اردبیل در سال 1400-1399: یک مطالعه توصیفی The Mediating Role of Cognitive Control in the Relationship Between Sleep Disorders and Depressive Symptoms of Early Adolescence in the First and Second High School Students in Ardabil in 2020-2021: A Descriptive Study روانپزشكي Psychiatry پژوهشي Research زمینه و هدف: افسردگی اوایل نوجوانی یکی از مشکلات شایع این دوره است. اختلالات شناختی ممکن است به علت نقص کنترل شناخت ایجاد شود و مشکلات شناختی و آشفتگی خواب افراد افسرده می‌تواند ناشی از نقص کنترل شناختی باشد. لذا این پژوهش با هدف تعیین نقش آشفتگی خواب و کنترل شناختی در پیش بینی علائم افسردگی اوایل نوجوانی انجام شد. مواد و روشها: در مطالعه توصیفی حاضر، جامعه آماری شامل کلیه نوجوانان متوسطه اول و دوم شهرستان اردبیل در سال تحصیلی 1399-1400 بودند که 200 نفر با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی خوشهای به صورت اینترنتی و از طریق شبکههای مجازی، انتخاب و در این مطالعه شرکت کردند. ابزار جمعآوری اطلاعات شامل پرسشنامه افسردگی (II) Beck، پرسشنامه کیفیت خواب  Pittsburghو مقیاس کنترل هدفمند Rothbart و همکاران بود. برای تجزیه ‌و تحلیل دادهها از ضریب همبستگی Pearson و مدلسازی معادلات ساختاری استفاده شد. یافتهها: نتایج نشان داد اثر مستقیم آشفتگی خواب و کنترل شناختی بر علائم افسردگی اوایل نوجوانی، به ترتیب با بتای 53/0 و 54/0- معنادار است (001/0>p). اثر مستقیم آشفتگی خواب و کنترل شناختی با بتای 49/0- معنادار است (001/0>p). همچنین، اثر غیرمستیم آشفتگیخواب با میانجیگری کنترل شناختی بر علائم افسردگی اوایل نوجوانی با بتای 27/0 معنادار است (001/0>p). نتیجهگیری: این مطالعه نشان داد که آشفتگی خواب هم به صورت مستقیم و هم به صورت غیرمستقیم از طریق کنترل شناختی، با علائم افسردگی اوایل نوجوانی رابطه دارد. بنابراین، بهبود در ریتمهای شبانهروزی و کنترل شناختی میتواند در کاهش علائم افسردگی اوایل نوجوانی تأثیر داشته باشد. واژههای کلیدی: آشفتگی خواب، کنترل شناختی، اختلال افسردگی، نوجوانی   Background and Objectives: Depression in early adolescence is one of the most common problems of this period. Cognitive disorders may be due to lack of control, and cognitive problems and sleep disturbances in depressed people can be due to cognitive control deficits. Therefore, this study was conducted to determine the role of sleep disturbance and cognitive control in predicting depressive symptoms in early adolescence. Materials and Methods: In the present descriptive study, the statistical population consisted of all first and second secondary school adolescents in Ardabil in the academic year 2020-2021, out of which 200 people were selected using cluster random sampling method, online and through virtual networks, and participated in the study. Data collection tools included the Beck Depression Inventory (II), the Pittsburgh Sleep Quality Inventory, and the Rudbart et al. Targeted Control Scale. Pearson’s correlation coefficient and structural equation modeling were used to analyze the data. Results: The results showed that the direct effect of sleep disturbance and cognitive control on depressive symptoms in early adolescence with beta of 0.53 and -0.54, respectively, was significant (p<0.001). The direct effect of sleep disturbance and cognitive control with beta of -0.49 was significant (p<0.001). Also, the indirect effect of sleep disturbance mediated by cognitive control on depressive symptoms in early adolescence with beta of 0.27 was significant (p<0.001). Conclusion: In general, it can be concluded that sleep disturbances is related to the depressive symptoms of early adolescence both directly and indirectly through cognitive control. Therefore, improvement in circadian rhythms and cognitive control can be effective in reducing depressive symptoms in early adolescence. Key words: Sleep disorder, Effortful control, Depressive disorder, Adolescence Funding: This study was funded by University of Mohaghegh Ardabili. Conflict of interest: None declared. Ethical approval: The Ethics Committee of Ardabili University of Medical Sciences approved the study (IR.ARUMS.REC.1400.092). How to cite this article: Lotfi Saeedabad Sheyda, Basharpoor Sajjad, Atadokht Akbar. The Mediating Role of Cognitive Control in the Relationship Between Sleep Disorders and Depressive Symptoms of Early Adolescence in the First and Second High School Students in Ardabil in 2020-2021: A Descriptive Study. J Rafsanjan Univ Med Sci 2022; 21 (03): 311-26. [Farsi]   آشفتگی خواب, کنترل شناختی, اختلال افسردگی, نوجوانی Sleep disorder, Effortful control, Depressive disorder, Adolescence 311 326 http://journal.rums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5644-2&slc_lang=fa&sid=1 Sheyda Lotfi Saeedabad شیدا لطفی سعیدآباد Sheydaalotfii@gmail.com 6900319475328460049960 6900319475328460049960 No Master of Clinical Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran کارشناس ارشد روانشناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Sajjad Basharpoor سجاد بشرپور Basharpoor-sajjad@uma.ac.ir 6900319475328460049961 6900319475328460049961 Yes Professor, Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran استاد گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران َAkbar Atadokht اکبر عطادخت atadokht@uma.ac.ir 6900319475328460049962 6900319475328460049962 No Professor, Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran استاد گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل،ایران