Journal of Rafsanjan University of Medical Sciences

fa نقش میانجی تعادل ذهنی در ارتباط بین ذهن‌آگاهی ورزشی و تحول دیداری‌فضایی با خودآگاهی در بیماران مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس: یک مطالعه توصیفی The Mediating Role of Mental Balance in the Relationship between Sports Mindfulness and Visuospatial Development and Self-Awareness in Patients with Multiple Sclerosis: A Descriptive Study روانپزشكي روانپزشكي پژوهشي Research چکیده <a name="_Hlk113374001">زمینه و هدف:</a> بیماری مالتیپل اسکلروزیس (MS) در سنین 20 تا 40 سال شایع‌تر است و سومین علت ناتوانی در بزرگسالان محسوب می‌شود. هدف مطالعه حاضر تعیین نقش میانجی تعادل ذهنی در ارتباط بین ذهن‌آگاهی ورزشی و تحول دیداری‌فضایی با خودآگاهی در بیماران مبتلا به MS بود. مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر از نوع توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه بیماران مبتلا به MS شهر بروجرد در سال 1403-1402 بودند که تعداد 300 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. از پرسش‌نامه‌های تحول دیداری‌فضایی، تعادل ذهنی، ذهن‌آگاهی ورزشی و پرسش‌نامه خودآگاهی برای گردآوری داده‌ها استفاده شد. برای تجزیه ‌و تحلیل داده‌ها از ضریب همبستگی Pearson و مدل‌یابی معادلات ساختاری استفاده شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که ضرایب استاندارد مسیر تحول دیداری‌فضایی به تعادل ذهنی (001/0>P، 60/0=β) و خودآگاهی (001/0>P، 67/0=β) و مسیر تعادل ذهنی به خودآگاهی (001/0>P،57/0=β) معنی‌دار است. هم‌چنین، مشخص شد که 34 درصد از واریانس تعادل ذهنی و 42 درصد از واریانس خودآگاهی به‌‌ وسیله مدل حاضر تبیین گردید. علاوه بر این، استفاده از روش بیشینه‌نمایی بوت استراپ نشان داد که تعادل ذهنی در رابطه بین تحول دیداری‌فضایی و ذهن‌‌آگاهی ورزشی با خودآگاهی به عنوان متغیر میانجی ایفاء نقش می‌کند. نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان داد که تعادل ذهنی در ارتباط بین تحول دیداری‌فضایی و ذهن‌آگاهی ورزشی با خودآگاهی نقش میانجی دارد. بنابراین، پیشنهاد می‌شود به نقش تعادل ذهنی، تحول دیداری‌فضایی و ذهن‌آگاهی ورزشی در ارتقاء خودآگاهی بیماران مبتلا به MS جهت افزایش سلامت روان و ارتقاء سطح روحیه آن‌ها برای مبارزه با این بیماری توجه شود. واژه‌های کلیدی: تعادل ذهنی، بیماری MS، خودآگاهی، ذهن‌آگاهی ورزشی، تحول دیداری‌فضایی ارجاع: یوسف‌وند م، زیار ز. نقش میانجی تعادل ذهنی در ارتباط بین ذهن‌آگاهی ورزشی و تحول دیداری‌فضایی با خودآگاهی در بیماران مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس: یک مطالعه توصیفی. مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، سال 1404، دوره 24، شماره 8، صفحات: 726-709. <a name="_Hlk114425361">Background and Objectives: </a>Multiple sclerosis (MS) is more common between the ages of 20 and 40 and is the third leading cause of disability in adults. The aim of the present study was to determine the mediating role of mental balance in the relationship between sports mindfulness and visuospatial development and self-awareness in patients with MS. Materials and Methods: In the present descriptive-correlational study, the statistical population was all patients with MS in Borujerd in 2024-2025, and 300 people were selected as samples by convenient sampling method. The questionnaires of visuospatial development, mental balance, sports mindfulness, and self-awareness were used to collect data. Pearson’s correlation coefficient and structural equation modeling were used to analyze the data. Results: The findings indicated that the standardized coefficients for the paths from visual-spatial development to mental balance (p<0.001, β=0.60) and self-awareness (p<0.001, β=0.67), as well as the path from mental balance to self-awareness (p<0.001, β=0.57), were statistically significant. Furthermore, it turned out that 34% of the variance of mental balance and 42% of the variance of self-awareness were explained by the present model. In addition, using the bootstrap maximum method showed that mental balance plays a role in the relationship between visuospatial development and sports mindfulness, with self-awareness as a mediating variable. Conclusion: The findings showed that mental balance has a significant mediating role in the relationship between visual-spatial development and sports mindfulness and self-awareness. Therefore, it is recommended to consider the role of mental balance, visual-spatial development, and sports mindfulness in promoting self-awareness in patients with MS in order to increase mental health and improve their morale to fight this disease. Keywords: Mental balance, Multiple sclerosis, Self-awareness, Sports mindfulness, Visuospatial development Funding: This study did not have any funds. Conflict of interest: None declared. Ethical considerations: The Ethics Committee of Islamic Azad University of Tabriz approved the study (IR.IAU.B.REC.1402.256). Authors’ contributions: - Conceptualization: Mehdi Yousefvand, Zahra Ziar - Methodology: Mehdi Yousefvand, Zahra Ziar - Data collection: Mehdi Yousefvand, Zahra Ziar - Formal analysis: Mehdi Yousefvand - Supervision: Mehdi Yousefvand - Project administration: Mehdi Yousefvand - Writing – original draft: Mehdi Yousefvand - Writing – review & editing: Mehdi Yousefvand   تعادل ذهنی, بیماری MS, خودآگاهی, ذهن‌آگاهی ورزشی, تحول دیداری‌فضایی Mental balance, Multiple sclerosis, Self-awareness, Sports mindfulness, Visuospatial development 709 726 http://journal.rums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6859-1&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Yousefvand مهدی یوسف وند Mehdi_yousefvand@cfu.ac.ir 6900319475328460061843 6900319475328460061843 Yes Department of Psychology and Counselling, Farhangian University, P.O. Box 14665-889,Tehran, Iran. گروه آموزش روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 888-56441 تهران، ایران Zahra Ziyar زهرا زیار som.nasir@yahoo.com 6900319475328460061844 6900319475328460061844 No Master of Science in General Psychology, Islamic Azad University, Boroujerd Branch, Boroujerd, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه ازاد اسلامی واحد بروجرد، بروجرد، ایران.