Journal of Rafsanjan University of Medical Sciences

fa ساختار عاملی و اعتبارسنجی شاخص انعطاف‌پذیری شناختی در دانش‌آموزان دبیرستانی: یک مطالعه توصیفی Factor Structure and Validation of the Cognitive Flexibility Index among High School Students: A Descriptive Study آمار و اپيدميولوژي Statistics& Epidemiology پژوهشي Research زمینه و هدف: انعطاف‌پذیری شناختی در یادگیری، مدیریت استرس و تعاملات اجتماعی دانش‌آموزان نقش مهمی دارد. این پژوهش با هدف اعتبارسنجی شاخص آن در دانش‌آموزان دبیرستانی انجام شد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه توصیفی جامعه آماری شامل دانش‌آموزان دبیرستانی شاهرود در سال‌تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ بود. با نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای، از هر پایه یک کلاس در ۱۲ مدرسه انتخاب و همه دانش‌آموزان آن‌ها سرشماری شدند. در مجموع ۱۰۷۶ پرسش‌نامه معتبر گردآوری شد. شاخص انعطاف‌پذیری شناختی پس از ترجمه، از نظر روایی محتوایی، همزمان، ساختاری و پایایی با آلفای کرونباخ و ضرایب لامبدا بررسی شد. تحلیل داده‌ها با آزمون همبستگی Pearson و تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی انجام شد. یافته‌ها: شاخص انعطاف‌پذیری شناختی با نسبت اعتبار محتوا برای ۲۰ آیتم بالاتر از 60/0 و اعتبار آیتم‌ها بالاتر از 80/0 بود. روایی همزمان فهرست نیز از طریق معنی‌داری ضریب همبستگی Pearson بین شاخص انعطاف‌پذیری شناختی و مقیاس انعطاف‌پذیری شناختی تأیید شد (79/0=r، 001/0>P). در تحلیل عاملی اکتشافی، سه عامل اصلی استخراج شد که 70/52 درصد از واریانس کل را توضیح دادند. تحلیل عاملی تأییدی مدل سه‌عاملی را با شاخص‌های برازش مانند ریشه میانگین مربعات خطای تقریب 056/0 تأیید کرد. ضریب آلفای کرونباخ برای کل مقیاس 94/0 و برای ابعاد به‌ترتیب 95/0، 95/0 و 77/0 گزارش شده است. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد شاخص انعطاف‌پذیری شناختی در میان دانش‌آموزان از روایی و پایایی مناسبی برخوردار است؛ بنابراین، استفاده از آن در مطالعات و مداخلات آینده همراه با سایر روش‌های ارزیابی پیشنهاد می‌شود. واژه‌های کلیدی: شناخت، روان‌شناختی، دانش‌آموزان، روان‌سنجی، ایران   <a name="_Hlk114425361">Background and Objectives: </a>Cognitive flexibility plays a crucial role in students' learning, stress management, and social interactions. This study aimed to validate its index among high school students. Materials and Methods: This descriptive study targeted high school students in Shahroud during the 2022–2023 academic year. Using a multi-stage cluster random sampling method, one class from each grade level was selected from 12 schools, and all students in these classes were included in the study. A total of 1,076 valid questionnaires were collected. The cognitive flexibility index (CFI) was assessed through content validity, concurrent validity, structural validity, and reliability using Cronbach’s alpha and lambda coefficients. Data analysis was performed using Pearson’s correlation test, exploratory factor analysis (EFA), and confirmatory factor analysis (CFA). Results: The CFI showed a content validity ratio above 0.60 for 20 items, and item validity exceeded 0.80. Concurrent validity was confirmed by the significance of the Pearson’s correlation coefficient between the CFI and the Cognitive Flexibility Scale (CFS) (r=0.79, p<0.001). EFA extracted three main factors, explaining 52.70% of the total variance. CFA supported the three-factor model with goodness-of-fit indices such as a root mean square error of approximation (RMSEA) of 0.056. Cronbach’s alpha coefficient was 0.94 for the overall scale and 0.95, 0.95, and 0.77 for the dimensions, respectively. Conclusion: The results of this study indicate that the CFI among students possesses suitable validity and reliability. Therefore, its application in future research and interventions, alongside other assessment methods, is recommended. Keywords: Cognition, Psychological, Students, Psychometrics, Iran Funding: This study did not have any fund. Conflict of interest: None declared. Ethical considerations: The Ethics Committee of Azad University of Bandarabbas approved the study (IR.IAU.BA.REC.1402.032). Authors' contributions: Conceptualization: Leila Bayat Mokhtari, Naser Mohammadi Ahmadabadi Methodology: Leila Bayat Mokhtari, Naser Mohammadi Ahmadabadi, Alireza Kikha Data collection: Alireza Kikha, Asma Bameri, Mostafa Rahdari Formal analysis: Gholamhasan Panahi, Mohammadreza Mohammadi Soleimani Supervision: Gholamhasan Panahi, Mohammadreza Mohammadi Soleimani Project administration: Leila Bayat Mokhtari, Naser Mohammadi Ahmadabadi, Mostafa Rahdari Writing - original draft: Leila Bayat Mokhtari, Naser Mohammadi Ahmadabadi, Alireza Kikha Writing - review & editing: Leila Bayat Mokhtari, Naser Mohammadi Ahmadabadi, Alireza Kikha, Gholamhasan Panahi, Mostafa Rahdari   شناخت, روان‌شناختی, دانش‌آموزان, روان‌سنجی, ایران Cognition, Psychological, Students, Psychometrics, Iran 422 437 http://journal.rums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6992-1&slc_lang=fa&sid=1 Leila Bayat Mokhtari لیلا بیات مختاری lilabiatmokhtari@gmail.com 6900319475328460061106 0009-0003-5488-1085 No Payame Noor University دانشگاه پیام نور Naser Mohammadi Ahmadabadi ناصر محمدی احمدآبادی nasermohammadiahmadabadi@hotmail.com 6900319475328460061107 0009-0006-0518-7873 Yes Payame Noor University دانشگاه پیام نور Alireza Kikha علیرضا کیخا alirezakikha@outlook.com 6900319475328460061108 0009-0009-6750-045X No Farhangian University دانشگاه فرهنگیان Gholamhossein Panahi غلامحسن پناهی mmohammadmo2000@gmail.com 6900319475328460061109 0009-0007-6971-2697 No Farhangian University دانشگاه فرهنگیان mohammadreza Mohammadi Soleimani محمدرضا محمدی سلیمانی omomi2011@gmail.com 6900319475328460061110 6900319475328460061110 No Farhangian University دانشگاه فرهنگیان Asma Bameri اسما بامری hosseinsheybani@outlook.com 6900319475328460061111 0009-0009-3064-8389 No Nusrat Abad Education Department آموزش و پرورش نصرت آباد Mostafa Rahdari مصطفی راهداری paransa1402@outlook.com 6900319475328460061112 6900319475328460061112 No Farhangian University دانشگاه فرهنگیان