Journal of Rafsanjan University of Medical Sciences

fa نقش افتراقی شاخص‌های خواب (شدت بی‌خوابی، کیفیت خواب و خواب‌آلودگی روزانه) در پیش‌بینی مشکلات درونی‌سازی و برونی‌سازی نوجوانان شهر مشهد در سال 1402: یک مطالعه توصیفی The Differential Role of Sleep Indices (Insomnia Severity, Sleep Quality, and Daytime Sleepiness) in Predicting Internalizing and Externalizing Problems among Adolescents in Mashhad in 2023: A Descriptive Study روانپزشكي Psychiatry پژوهشي Research چکیده زمینه و هدف: خواب از مؤلفه‌های اصلی سلامت روان در نوجوانی است، با این حال ارتباط افتراقی شاخص‌های مختلف خواب با ابعاد درونی‌سازی و برونی‌سازی مشکلات روان‌شناختی کمتر بررسی شده است. پژوهش حاضر با هدف تعیین نقش الگوهای خواب (شدت بی‌خوابی، کیفیت خواب و خواب‌آلودگی روزانه) در پیش‌بینی مشکلات درونی‌سازی و برونی‌سازی نوجوانان انجام شد. مواد و روش‌ها: پژوهش توصیفی حاضر بر روی ۳۸۱ نوجوان ۱۲ تا ۱۸ ساله مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره آموزش و پرورش مشهد در سال ۱۴۰۲ انجام شد. نمونه‌گیری به‌روش در دسترس صورت پذیرفت. ابزارها شامل پرسش‌نامه شدت بی‌خوابی، کیفیت خواب Pittsburgh، مقیاس خواب‌آلودگی Epworth، دفترچه ثبت خواب روزانه و فرم خودگزارشی مشکلات رفتاری نوجوانان بود. داده‌ها با آزمون همبستگی Pearson و رگرسیون خطی چندگانه تحلیل شدند. یافته‌ها: شدت بی‌خوابی (0/573=r)، کیفیت خواب پایین (0/163-=r)، و خواب‌آلودگی روزانه (0/586=r)، با مشکلات درونی‌سازی همبستگی معنادار داشتند (0/01p<). هم‌چنین، این شاخص‌ها با مشکلات برونی‌سازی نیز همبستگی معناداری نشان دادند (0/01p<).. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد شدت بی‌خوابی (0/457=β) و خواب‌آلودگی روزانه (0/288=β) پیش‌بینی‌کننده‌های مثبت و معنادار مشکلات درونی‌سازی بودند (0/001p<).. در پیش‌بینی مشکلات برونی‌سازی نیز شدت بی‌خوابی (0/303=β) و خواب‌آلودگی (0/240=β) نقش معنی‌داری ایفاء کردند (0/001p<). در حالیکه کیفیت خواب در هیچ‌یک از مدل‌ها توان پیش‌بینی معناداری نداشت (0/05p<). نتیجه‌گیری: مطالعه حاضر نشان ‌داد که همبستگی معناداری بین شاخص‌های خواب و مشکلات روان‌شناختی نوجوانان وجود دارد. شدت بی‌خوابی قوی‌ترین همبستگی را با مشکلات درونی‌سازی و خواب‌آلودگی روزانه با مشکلات برونی‌سازی نشان داد. این نتایج بر اهمیت ارزیابی چندبعدی اختلالات خواب در غربالگری و مداخلات سلامت روان نوجوانان تأکید می‌کند. واژه‌های کلیدی: کیفیت خواب، بی‌خوابی، نوجوان، مشکلات درونی‌سازی، مشکلات برونی‌سازی   <a name="_Hlk114425361">Background and Objectives:</a> Sleep is a fundamental component of adolescent mental health; however, the differential associations between various sleep indices and internalizing versus externalizing dimensions of psychological problems remain underexplored. This study aimed to investigate the role of sleep patterns—including insomnia severity, sleep quality, and daytime sleepiness—in predicting internalizing and externalizing problems among adolescents. Materials and Methods: This descriptive study was conducted on 381 adolescents aged 12 to 18 years who referred to education counseling centers in Mashhad, Iran, in 2023. Participants were selected using convenience sampling. Data were collected using the Insomnia Severity Index (ISI), Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), Epworth Sleepiness Scale (ESS), a daily sleep log, and the Youth Self-Report (YSR). Pearson’s correlation test and multiple linear regression analysis were employed for data analysis. Results: Insomnia severity (r=0.573), poor sleep quality (r=-0.163), and daytime sleepiness (r=0.586) demonstrated significant correlations with internalizing problems (p<0.01). These indices also showed significant correlations with externalizing problems (p<0.01). Regression analysis revealed that insomnia severity (β=0.457) and daytime sleepiness (β=0.288) were significant positive predictors of internalizing problems (p<0.001). Similarly, insomnia severity (β=0.303) and daytime sleepiness (β=0.240) significantly predicted externalizing problems (p<0.001), whereas sleep quality did not contribute significantly to either model (p>0.05). Conclusion: The current study indicated significant associations between sleep indices and psychological problems in adolescents. Insomnia severity showed the strongest correlation with internalizing problems, while daytime sleepiness was most strongly correlated with externalizing problems. These results underscore the importance of multidimensional sleep assessment in adolescent mental health screening and intervention programs. Keywords: Sleep quality, Insomnia, Adolescent, Internalizing problems, Externalizing problems Funding: This study did not have any funds. Conflict of interest: None declared. Ethical considerations: The Ethics Committee of the University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences approved the study (IR.USWR.REC.1402.063). Authors’ contributions: - Conceptualization: Samira Rahimian, Fereshte Momeni, Shima Shakiba -Methodology: Samira Rahimian, Fereshte Momeni, Shima Shakiba, Samaneh Hosseinzadeh - Data collection: Samira Rahimian - Formal analysis: Samira Rahimian, Samaneh Hosseinzadeh, Kimia Sahraian - Supervision: Fereshte Momeni, Shima Shakiba - Project administration: Fereshte Momeni - Writing – original draft: Kimia Sahraian, Samira Rahimian - Writing – review & editing: Kimia Sahraian, Samira Rahimian, Fereshte Momeni, Shima Shakiba, Samaneh Hosseinzadeh <v:roundrect arcsize="0" id="Rounded_x0020_Rectangle_x0020_6" o:gfxdata="UEsDBBQABgAIAAAAIQC75UiUBQEAAB4CAAATAAAAW0NvbnRlbnRfVHlwZXNdLnhtbKSRvU7DMBSF dyTewfKKEqcMCKEmHfgZgaE8wMW+SSwc27JvS/v23KTJgkoXFsu+P+c7Ol5vDoMTe0zZBl/LVVlJ gV4HY31Xy4/tS3EvRSbwBlzwWMsjZrlprq/W22PELHjb51r2RPFBqax7HCCXIaLnThvSAMTP1KkI +gs6VLdVdad08ISeCho1ZLN+whZ2jsTzgcsnJwldluLxNDiyagkxOquB2Knae/OLUsyEkjenmdzb mG/YhlRnCWPnb8C898bRJGtQvEOiVxjYhtLOxs8AySiT4JuDystlVV4WPeM6tK3VaILeDZxIOSsu ti/jidNGNZ3/J08yC1dNv9v8AAAA//8DAFBLAwQUAAYACAAAACEArTA/8cEAAAAyAQAACwAAAF9y ZWxzLy5yZWxzhI/NCsIwEITvgu8Q9m7TehCRpr2I4FX0AdZk2wbbJGTj39ubi6AgeJtl2G9m6vYx jeJGka13CqqiBEFOe2Ndr+B03C3WIDihMzh6RwqexNA281l9oBFTfuLBBhaZ4ljBkFLYSMl6oAm5 8IFcdjofJ0z5jL0MqC/Yk1yW5UrGTwY0X0yxNwri3lQgjs+Qk/+zfddZTVuvrxO59CNCmoj3vCwj MfaUFOjRhrPHaN4Wv0VV5OYgm1p+LW1eAAAA//8DAFBLAwQUAAYACAAAACEAbM2kQcUEAADcEwAA HwAAAGNsaXBib2FyZC9kcmF3aW5ncy9kcmF3aW5nMS54bWzsWN9v2zYQfh+w/+GgpxZobNnxj9ir UqRJ3XVrssxun4Y90BJtMaVIjaQdO3/9PlJOrHhZ16QNCgxxEJsUj8e77zvekXr5alVIWnJjhVZJ 1GrEEXGV6kyoeRJ9/DDaO4jIOqYyJrXiSbTmNnp1+OMPL9lwbliZi5SgQdkhS6LcuXLYbNo05wWz DV1yhbGZNgVz6Jp5MzPsEpoL2WzHca9ZMKGiw62qE+YYLYx4gCqp0088O2ZqySxUynRYf7KxUaZf r5kN1fKtKSflufGWp2fLc0MiSyIgp1gBiKLmZmAjhm5zZ9Z8q2A1M4WX17MZrZKo3+7H/W5EazR7 nVZ3EFfq+MpRivHe/qA3wENKIdE5GHQPupv18t8+ryHN33xeB4ysjEGjZqAtvXlq+U+Pe9cej/VC ZTyjMU8RKnPJqXcDwvU0W74HRZaUPs4hw4+M0Zc5Z5lF2HlprAowK/GA13YmEJ5enuoM4LKF0yFk vg1uNz6zYWmse8t1Qb6RRMb75B0Kq7Hle+s8DvNswzLLLiKaFRJxv2SSAk3QthFE61qfn2W1FNlI SBk6Zj49loYwLYlG4bPx/5aYVHSZRINuuxssuDVm6yri8LlLRfAhRKMH+o3KQtsxIas2rJQqIG83 4exWk0C3W73W2dpbO8Uv8DcamCDskCrQyLW5iugSCSCJ7F8LZnhE8p0ClYNWpwMxFzqdbr+NjqmP TOsjTKVQlUQuoqp57NDDlEVpxDzHSq3gvNJH4H0mXBUnlU3eOmndxK0lD44Fy+EIMTlHMrtY2Io8 qSZlGpAv0/PUVcC3Wl3gtkGtLnE0C0RbyDpbyR7cCOJpGPf8VgnAeMUGi0pEdRJxtfdxgpR5lUR+ Fk29C/SJGxgUB1/4bIaoQjgFmyVzQpFbl3zGUsT3B1FwS2f8ksa6YCqikiltMRC38deL9+Nu3MF/ G60ORoVL8xErhEQ6aCFXpzkzlgeugn7OHlF5amvKz9gVU8jnW4t9XHqQa58di9s1g/f6Bxs2gKYH 1R0eCwd4tBqSzw6gBd8V3v8Kemv/btQfsn3+r0y9pru56tSIQvN+XH05RWFfVDui5ZfxXH5HqI+Z FFMjanHbjkdhh/kd18E+w/cOFvt4sLvTbm2GR4F4zHJRCKZo8oJOdcGVoNELmuTsk5gy/L6gn7W1 XKgrlvHcS01Ybpif8WvjQfx8d3K+dTq8RdLdu+CrMtaHnNOJQIY3XDmBc8FY4zSkZzSRnJf0TmUi RX5/hiKoCyXAGkdFFW4NroLE7wuEo+/iyE0nbO1QD6ohobi1zwnV4txwqEHdmEOhQ2nBlCvf83Nw yKs9OTd6KnlhiRUaAkcZzLEpbLNe0Smzec4y30Ss7w/piE4wbETpxBLLukW2vm/g4PD+VPC2iXQn cfxHwfuFxmxmmbpg6osrXi2dPm3Xxy1aT7G9Dex7HxA+KrGkU9wSJ6l4Cm6ceR67Fvmc3qOj0vxE 7S49az0fUr+/N4gblGkxpFbc67XbneaFWRS20e42Wo1+n/4Y4f4g/twhiKvsnBk2vuuaE85wmxvO 03nu1oXs7my/BTNcaHBr9Zebmwv3wvJJ6V88VHfd6kYOCf8eprnzXitM3byH8y/P6v3DvwEAAP// AwBQSwMEFAAGAAgAAAAhALY7BCJUBgAACxoAABoAAABjbGlwYm9hcmQvdGhlbWUvdGhlbWUxLnht bOxZS28bNxC+F+h/WOy9sd6KjciBrUfcxk6CSEmRI6WldhlzlwuSsqNbkRwLFCiaFj00QG89FG0D JEAv6a9xm6JNgfyFDrkPkRJVO0YKGEEswNid/WY4nJn9huReufogpt4R5oKwpONXL1V8DycTFpAk 7Ph3RoOPLvuekCgJEGUJ7vhzLPyr2x9+cAVtTShJxwzxYBThGHtgKBFbqONHUqZbGxtiAmIkLrEU J/BsyniMJNzycCPg6BgGiOlGrVJpbcSIJP42WJTKUJ/Cv0QKJZhQPlRmsJegGEa/OZ2SCdbY4LCq EGIuupR7R4h2fLAZsOMRfiB9jyIh4UHHr+g/f2P7ygbaypWoXKNr6A30X66XKwSHNT0mD8floI1G s9HaKe1rAJWruH673+q3SnsagCYTmGnmi2mzubu522vmWAOUXTps99q9etXCG/brKz7vNNXPwmtQ Zr+xgh8MuhBFC69BGb65gm802rVuw8JrUIZvreDblZ1eo23hNSiiJDlcQVearXq3mG0JmTK654Rv NhuDdi03vkBBNZTVpYaYskSuq7UY3Wd8AAAFpEiSxJPzFE/RBGqyiygZc+LtkzCCwktRwgSIK7XK oFKH/+rX0Fc6ImgLI0Nb+QWeiBWR8scTE05S2fE/Aau+AXn94qfXL555Jw+fnzz89eTRo5OHv2SG LK09lISm1qsfvvznyWfe38++f/X4azdemPg/fv7899++cgNhposQvPzm6Z/Pn7789ou/fnzsgO9w NDbhIxJj4d3Ax95tFsPEdAhsz/GYv5nGKELE1NhJQoESpEZx2O/LyELfmCOKHLhdbEfwLgeKcQGv ze5bDg8jPpPEYfF6FFvAA8boLuPOKFxXYxlhHs2S0D04n5m42wgducbuosTKb3+WArcSl8luhC03 b1GUSBTiBEtPPWOHGDtmd48QK64HZMKZYFPp3SPeLiLOkIzI2KqmhdIeiSEvc5eDkG8rNgd3vV1G XbPu4SMbCW8Fog7nR5haYbyGZhLFLpMjFFMz4PtIRi4nh3M+MXF9ISHTIabM6wdYCJfOTQ7zNZJ+ HejFnfYDOo9tJJfk0GVzHzFmInvssBuhOHVhhySJTOzH4hBKFHm3mHTBD5j9hqh7yANK1qb7LsFW uk9ngzvArKZLiwJRT2bckctrmFn1O5zTKcKaaoD4LT6PSXIquS/RevP/pXUg0pffPXHM6qIS+g4n zjdqb4nG1+GWybvLeEAuPnf30Cy5heF1WW1g76n7PXX77zx1r3uf3z5hLzga6FstFbOlul64x2vX 7VNC6VDOKd4XeukuoDMFAxAqPb0/xeU+Lo3gUr3JMICFCznSOh5n8lMio2GEUljfV31lJBS56VB4 KROw7Ndip22Fp7P4gAXZdrVaVVvTjDwEkgt5pVnKYashM3SrvdiClea1t6HeKhcOKN03ccIYzHai 7nCiXQhVkPTGHILmcELP7K14senw4rIyX6RqxQtwrcwKLJ08WHB1/GYDVEAJdlSI4kDlKUt1kV2d zLeZ6XXBtCoA1hFFBSwyval8XTs9Nbus1M6QacsJo9xsJ3RkdA8TEQpwXp1KehY33jTXm4uUWu6p UOjxoLQWbrQv/5cX58016C1zA01MpqCJd9zxW/UmlMwEpR1/Ctt+uIxTqB2hlryIhnBgNpE8e+HP wywpF7KHRJQFXJNOxgYxkZh7lMQdX02/TANNNIdo36o1IIQL69wm0MpFcw6SbicZT6d4Is20GxIV 6ewWGD7jCudTrX5+sNJkM0j3MAqOvTGd8dsISqzZrqoABkTA6U81i2ZA4DizJLJF/S01ppx2zfNE XUOZHNE0QnlHMck8g2sqL93Rd2UMjLt8zhBQIyR5IxyHqsGaQbW6adk1Mh/Wdt3TlVTkDNJc9EyL VVTXdLOYNULRBpZieb4mb3hVhBg4zezwGXUvU+5mwXVL64SyS0DAy/g5uu4ZGoLh2mIwyzXl8SoN K87OpXbvKCZ4imtnaRIG67cKs0txK3uEczgQnqvzg95y1YJoWqwrdaRdnyYOUOqNw2rHh88DcD7x AK7gA4MPspqS1ZQMruCrAbSL7Ki/4+cXhQSeZ5ISUy8k9QLTKCSNQtIsJM1C0iokLd/TZ+LwHUYd h/teceQNPSw/Is/XFvb3m+1/AQAA//8DAFBLAwQUAAYACAAAACEAnGZGQbsAAAAkAQAAKgAAAGNs aXBib2FyZC9kcmF3aW5ncy9fcmVscy9kcmF3aW5nMS54bWwucmVsc4SPzQrCMBCE74LvEPZu0noQ kSa9iNCr1AcIyTYtNj8kUezbG+hFQfCyMLPsN7NN+7IzeWJMk3ccaloBQae8npzhcOsvuyOQlKXT cvYOOSyYoBXbTXPFWeZylMYpJFIoLnEYcw4nxpIa0cpEfUBXNoOPVuYio2FBqrs0yPZVdWDxkwHi i0k6zSF2ugbSL6Ek/2f7YZgUnr16WHT5RwTLpRcWoIwGMwdKV2edNS1dgYmGff0m3gAAAP//AwBQ SwECLQAUAAYACAAAACEAu+VIlAUBAAAeAgAAEwAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAW0NvbnRlbnRfVHlw ZXNdLnhtbFBLAQItABQABgAIAAAAIQCtMD/xwQAAADIBAAALAAAAAAAAAAAAAAAAADYBAABfcmVs cy8ucmVsc1BLAQItABQABgAIAAAAIQBszaRBxQQAANwTAAAfAAAAAAAAAAAAAAAAACACAABjbGlw Ym9hcmQvZHJhd2luZ3MvZHJhd2luZzEueG1sUEsBAi0AFAAGAAgAAAAhALY7BCJUBgAACxoAABoA AAAAAAAAAAAAAAAAIgcAAGNsaXBib2FyZC90aGVtZS90aGVtZTEueG1sUEsBAi0AFAAGAAgAAAAh AJxmRkG7AAAAJAEAACoAAAAAAAAAAAAAAAAArg0AAGNsaXBib2FyZC9kcmF3aW5ncy9fcmVscy9k cmF3aW5nMS54bWwucmVsc1BLBQYAAAAABQAFAGcBAACxDgAAAAA= " style="position:absolute; left:0; text-align:left; margin-left:1px; margin-top:3px; width:503.75pt; height:38.55pt; z-index:251664896; v-text-anchor:top"> <v:textbox> <table width="100%"> <tbody> <tr> <td> <div>Citation:  Rahimian S, Momeni F, Shakiba Sh, Hosseinzadeh S, Sahraian K. The Differential Role of Sleep Indices (Insomnia Severity, Sleep Quality, and Daytime Sleepiness) in Predicting Internalizing and Externalizing Problems among Adolescents in Mashhad in 2023: A Descriptive Study. J Rafsanjan Univ Med Sci 2026 Apr; 25 (1): 77-90. doi: 1066224/jrums.25.1.77 [Farsi]</div> </td> </tr> </tbody> </table> </v:textbox> <w:wrap anchorx="margin"> </w:wrap></v:roundrect>   کیفیت خواب, بی‌خوابی, نوجوان, مشکلات درونی‌سازی, مشکلات برونی‌سازی Sleep quality, Insomnia, Adolescent, Internalizing problems, Externalizing problems 77 90 http://journal.rums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-7218-1&slc_lang=fa&sid=1 Samira Rahimian سمیرا رحیمیان samirarahimiyan.1376.psy@gmail.com 6900319475328460062796 0009-0009-7602-6593 No University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی Fereshte Momeni فرشته مومنی fe.momeni@uswr.ac.ir 6900319475328460062797 6900319475328460062797 Yes University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی Shima Shakiba شیما شکیبا sh.shakiba@user.ac.ir 6900319475328460062798 6900319475328460062798 No University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی Samaneh Hosseinzadeh سمانه حسین زاده Hosseinzadeh.sam@gmail.com 6900319475328460062799 6900319475328460062799 No Iran University of Medical Sciences ، دانشگاه علوم پزشکی ایران Kimia Sahraian کیمیا صحراییان kimia.sahraian@eghlid.ac.ir 6900319475328460062800 6900319475328460062800 No Higher Education Center of Eghlid مرکز آموزش عالی اقلید