استاد گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
چکیده: (2863 مشاهده)
زمینه و هدف: افسردگی اوایل نوجوانی یکی از مشکلات شایع این دوره است. اختلالات شناختی ممکن است به علت نقص کنترل شناخت ایجاد شود و مشکلات شناختی و آشفتگی خواب افراد افسرده میتواند ناشی از نقص کنترل شناختی باشد. لذا این پژوهش با هدف تعیین نقش آشفتگی خواب و کنترل شناختی در پیش بینی علائم افسردگی اوایل نوجوانی انجام شد.
مواد و روشها: در مطالعه توصیفی حاضر، جامعه آماری شامل کلیه نوجوانان متوسطه اول و دوم شهرستان اردبیل در سال تحصیلی 1399-1400 بودند که 200 نفر با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی خوشهای به صورت اینترنتی و از طریق شبکههای مجازی، انتخاب و در این مطالعه شرکت کردند. ابزار جمعآوری اطلاعات شامل پرسشنامه افسردگی (II) Beck، پرسشنامه کیفیت خواب Pittsburghو مقیاس کنترل هدفمند Rothbart و همکاران بود. برای تجزیه و تحلیل دادهها از ضریب همبستگی Pearson و مدلسازی معادلات ساختاری استفاده شد.
یافتهها: نتایج نشان داد اثر مستقیم آشفتگی خواب و کنترل شناختی بر علائم افسردگی اوایل نوجوانی، به ترتیب با بتای 53/0 و 54/0- معنادار است (001/0>p). اثر مستقیم آشفتگی خواب و کنترل شناختی با بتای 49/0- معنادار است (001/0>p). همچنین، اثر غیرمستیم آشفتگیخواب با میانجیگری کنترل شناختی بر علائم افسردگی اوایل نوجوانی با بتای 27/0 معنادار است (001/0>p).
نتیجهگیری: این مطالعه نشان داد که آشفتگی خواب هم به صورت مستقیم و هم به صورت غیرمستقیم از طریق کنترل شناختی، با علائم افسردگی اوایل نوجوانی رابطه دارد. بنابراین، بهبود در ریتمهای شبانهروزی و کنترل شناختی میتواند در کاهش علائم افسردگی اوایل نوجوانی تأثیر داشته باشد.
واژههای کلیدی: آشفتگی خواب، کنترل شناختی، اختلال افسردگی، نوجوانی
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
روانپزشكي دریافت: 1400/10/26 | پذیرش: 1401/2/12 | انتشار: 1401/4/28