جلد 21، شماره 6 - ( 6-1401 )                   جلد 21 شماره 6 صفحات 696-687 | برگشت به فهرست نسخه ها

Ethics code: IR.MEDSAB.REC.1399.019


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Salehabadi R, Roshanfekr M, Salehi Kian N, Salehi Kian H, Vejdani M, Yarelahi M. Post-Traumatic Stress Disorder among COVID-19 Survivors at 1-Month Follow-up after Vasei Hospital of Sabzevar Discharge in 2019: A Short Report. JRUMS 2022; 21 (6) :687-696
URL: http://journal.rums.ac.ir/article-1-6565-fa.html
صالح آبادی رها، روشنفکر محمدجواد، صالحی کیان ندا، صالحی کیان هدی، وجدانی مرجان، یاراللهی مهسا. بررسی اختلال استرس پس از سانحه در بین نجات‌یافتگان همه‌گیری بیماری کووید-19 یک ماه پس از ترخیص از بیمارستان واسعی سبزوار در سال 1399: یک گزارش کوتاه. مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان. 1401; 21 (6) :687-696

URL: http://journal.rums.ac.ir/article-1-6565-fa.html


گروه ارتقاء سلامت و سالمندی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران
متن کامل [PDF 280 kb]   (412 دریافت)     |   چکیده (HTML)  (588 مشاهده)
متن کامل:   (921 مشاهده)
گزارش کوتاه
مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان
دوره 21، شهریور 1401، 696-687



بررسی اختلال استرس پس از سانحه در بین نجات­یافتگان همه‌گیری بیماری کووید-19 یک ماه پس از ترخیص از بیمارستان واسعی سبزوار در سال 1399: یک گزارش کوتاه


رها صالح آبادی[1]، محمدجواد روشنفکر[2]، ندا صالحی کیان[3]، هدی صالحی کیان[4]، مرجان وجدانی[5]، مهسا یاراللهی[6]


دریافت مقاله: 17/03/1401 ارسال مقاله به نویسنده جهت اصلاح: 15/04/1401 دریافت اصلاحیه از نویسنده: 05/05/1401 پذیرش مقاله: 08/05/1401


چکیده
زمینه و هدف: هدف مطالعه حاضر تعیین شیوع PTSD و عوامل مرتبط با آن در نجات­­یافتگان بیماری کووید-19 بود.
مواد و روش­‌ها: در این مطالعه توصیفی، تعداد 413 بیمار که سابقه بستری در بیمارستان به دلیل بیماری کووید-19 را داشتند به روش در دسترس انتخاب شدند. داده­ها با استفاده از پرسش­نامه­ جمع­آوری و به وسیله رگرسیون لجستیک دو وجهی (Binary logistic regression) تحلیل شدند.
یافته­ها: از مجموع 402 شرکت ­کننده، 148 نفر ­(8/36 درصد) دارای PTSD بودند. به علاوه، ابتلاء به بیماری عروق کرونری قلب (80/1=OR، 001/0>P) و وضعیت نامطلوب سلامت روان (21/1=OR، 001/0>P) نسبت شانس ابتلاء به PTSD را به ترتیب 80 درصد و 21 درصد افزایش می­دادند.
نتیجه­گیری: این مطالعه نشان داد که بیش از یک سوم از نجات­یافتگان کووید-19 مبتلاء به PTSD هستند. بنابراین، توصیه می­شود غربالگری وضعیت سلامت روان در برنامه­های ترخیص از بیمارستان این بیماران ادغام شود.
واژه‌های کلیدی: کووید-19، اختلال استرس، پس از سانحه، شیوع، ایران، سلامت روان



 

مقدمه
همه‌گیری بیماری کروناویروس 2019 که به عنوان همه‌گیری بزرگ قرن بیست و یکم شناخته می­شود، آسیب‌های بی­شماری را به سلامت روان افراد در سراسر جهان تحمیل کرده است [1]. در دوران همه­گیری، رسانه‌های اجتماعی با انتشار گسترده اخبار منفی، اطلاعات نادرست مرتبط با کووید-19 عامل مهمی در ایجاد اضطراب و استرس همگانی هستند. به علاوه، فرآیند دریافت مراقبت‌های درمان کووید-19، همراه با القاء استرس­های شدید از جمله ترس از مرگ، درد ناشی از مداخلات پزشکی مانند لوله­گذاری داخل تراشه، توانایی محدود در برقراری ارتباط با نزدیکان و احساس از دست دادن قدرت کنترل زندگی برای بیماران است [2]. همچنین، بسیاری از بیماران به صورت خانوادگی به بیماری مبتلا شده و آسیب روانی مربوط به مشاهده بیماری شدید یا مرگ اعضای نزدیک خانواده را نیز تجربه می­کنند. این موارد می­توانند آسیب­های بسیاری بر سلامت روان نجات­یافتگان بیماری گذاشته و زمینه اختلال استرس پس از سانحه (Post-traumatic stress disorder; PTSD) در آن­ها را فراهم کنند [2].
اختلال استرس پس از سانحه یک اختلال وضعیت سلامت روان شدید است که توسط یک رویداد استرس­زای خارج از محدوده تجربه معمول ایجاد می­شود [3]. علائم PTSD شامل اضطراب شدید و مزمن همراه با تجربه مجدد رویداد آسیب­زا، کابوس، افزایش برانگیختگی (Increased arousal) و کاهش تعاملات اجتماعی است [4].
محققین معتقدند که مشکلات روان­پزشکی حاصل از PTSD، احتمالاً برای مدت­های طولانی باقی مانده و بر عملکرد روزانه بیماران در زندگی تأثیر منفی خواهند گذاشت. به علاوه، افراد مبتلا به PTSD 2 الی 5 برابر بیش‌تر از جمعیت عمومی در معرض خطر افکار خودکشی، اقدام به خودکشی و مرگ ناشی از خودکشی هستند [4]. بنابراین، شناسایی این اختلال در بهبودیافتگان بیماری کووید-19 ضروری است. با این حال اکثر مطالعات قبلی بر جمعیت عمومی یا ارائه­دهندگان مراقبت­های بهداشتی-درمانی انجام شده است. برخی از محققین نیز تنها به بررسی بیماران در گروه­های سنی خاص از جمله جوانان یا میانسالان پرداخته­اند [1]. در نتیجه مطالعه حاضر با هدف تعیین شیوع اختلال PTSD و عوامل مرتبط با آن در نجات­یافتگان بیماری کووید-19 در ایران انجام شده است.
مواد و روش­ها
مطالعه توصیفی حاضر در سال 1399 در شهر سبزوار انجام شد. این مطالعه در دانشگاه علوم پزشکی سبزوار ثبت و مورد تأیید کمیته اخلاق این دانشگاه است (IR.MEDSAB.REC.1399.019). نمونه­گیری به روش در دسترس بود که در آن همه بیمارانی که از ابتدای شیوع همه‌گیری در بیمارستان واسعی سبزوار بستری و تحت درمان قرار گرفته بودند، برای شرکت در مطالعه دعوت شدند. این بیماران به مدت یک ماه پی­گیری شدند و در ماه دوم مورد پرسش­گری واقع شدند. بازه زمانی جمع­آوری داده­­ها 6 ماه بود و اولین نمونه در تاریخ 25 اردیبهشت ماه و آخرین نمونه در تاریخ 30 آبان ماه پرسش­نامه­ها را تکمیل کردند.
معیارهای ورود به مطالعه شامل سابقه بستری در بیمارستان به علت بیماری کووید-19، توانایی برقراری ارتباط تلفنی، تمایل برای شرکت در مطالعه و تکمیل کامل پرسش­نامه­ها بود. داده­ها به وسیله پرسش­نامه­های استاندارد سلامت عمومی 12 سؤالی (General health questionnaire; GHQ پرسش­نامه اختلال استرس پس از سانحه (Posttraumatic stress disorder checklist; PCL-5) و پرسش­نامه اطلاعات جمعیت­شناختی تکمیل شد.
به دلیل رعایت پروتکل­های بهداشتی از جمله قرنطینه اجباری در زمان اجرای مطالعه، پرسش­نامه­ها از طریق تماس تلفنی تکمیل شدند. تکمیل پرسش­نامه­ها برای هر آزمودنی 40-30 دقیقه به طول انجامید. در مجموع 413 نفر از 642 بیمار بهبود­­یافته در این مطالعه شرکت کردند که اطلاعات مربوط به 11 نفر از آن­ها به دلیل ناقص بودن از روند مطالعه کنار گذاشته شد (نرخ پاسخ­دهی برابر با 3/97 درصد). تمام شرکت­کنندگان در مطالعه حاضر فرم رضایت آگاهانه را تکمیل کردند. به افراد شرکت­ کننده اطمینان داده شد، اطلاعات آن­ها محرمانه خواهد ماند.
پرسش­نامه اطلاعات جمعیت­شناختی شامل سن، جنسیت، سطح تحصیلات، وضعیت اشتغال، محل سکونت و سابقه ابتلاء به بیماری­های مزمن بود که با استفاده از سوابق پزشکی بیماران تکمیل شد.
پرسش­نامه GHQ که به بررسی سلامت روان افراد می‌پردازد، اولین بار در سال 1972 به وسیله Goldberg طراحی شد. این پرسش­نامه دارای 12 سؤال بوده که در طیف لیکرت 4 درجه­ای شامل صفر (به هیچ وجه)، یک (نه بیش‌تر از معمول)، دو (بیش‌تر از معمول) و سه (خیلی بیش‌تر از معمول) نمره­گذاری می­شود. یک نمونه سؤال آن شامل "آیا در چند هفته گذشته، احساس افسردگی و غمگینی داشته‌اید؟" است. حداقل امتیاز پرسش­نامه صفر و حداکثر 36 بوده و امتیاز پایین­تر به معنای وضعیت سلامت روان بهتر است. سطح زیر نمودار راک (Area under the ROC curve; AUC) نسخه اصلی پرسش­نامه 85/0 به دست آمد که نشان­ دهنده روایی مناسب پرسش­نامه بود [5]. پایایی و روایی نسخه فارسی پرسش­نامه توسط Yaghubi و همکاران بررسی و ضریب آلفای کرونباخ پرسش­نامه برابر با 92/0 به دست آمد. به علاوه سؤالات پرسش­نامه قادر بودند تا 62 درصد از واریانس تغییرات سلامت روان افراد را پیش‌بینی کنند. هم­چنین، نقطه برش 15 به عنوان نقطه برش مطلوب برای افتراق وضعیت سلامت مطلوب و نامطلوب گزارش شده است [6]. در مطالعه حاضر آلفای کرونباخ پرسش­نامه برابر با 78/0 محاسبه گردید.
پرسش­نامه اختلال استرس پس از سانحه (PCL-5) که توسط Weathers و همکـاران در سـال 1991 طراحـی شـده شـامل 20 گویـه است که در مقیــاس 5 درجــه­ای لیکــرت شامل صفر (هرگــز)، یک (بسیار کم)، دو (متوسط) سه (زیاد) و چهار (همیشه( نمره­گذاری می­شود. یک نمونه از سؤالات شامل "خواب­های تکراری و آزاردهنده از تجربه استرس­زا داشتید؟" است. امتیـاز کلـی در محدوده 0 تـا 80 متغیر است. نمرات بالاتر نشان­دهنده شدت بیش‌تر PTSD در افراد است. پایایی پرسش­نامه اصلی به وسیله آزمون-بازآزمون برابر با 96/0 و روایی همگرا با ابزار اختلال استرس پس از سانحه  Mississippiبرابر با 93/0 بود [7]. در مطالعه Varmaghani و همکاران، تحلیل عاملی اکتشافی وجود پنج خرده مقیاس مزاحمت، اجتناب، تغییرات منفی در شناخت و خلق، برانگیختگی-بی­قراری و بی­حسی عاطفی را در نسخه فارسی تأیید کرد که به ترتیب دارای آلفای کرونباخ 90/0، 67/0، 74/0، 70/0 و 85/0 بودند [8]. نقطه برش مطلوب برای شناسایی موارد مثبت احتمالی PTSD در جمعیت ایرانیان 33 در نظر گرفته شده است [9]. در مطالعه حاضر آلفای کرونباخ پرسش­نامه برابر با 83/0 محاسبه گردید.
داده­های جمع­آوری شده توسط نرم­افزار SPSS نسخه 25 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. از فراوانی، درصد فراوانی، میانگین و انحراف معیار برای گزارش آمار توصیفی استفاده شد. با توجه به توزیع نرمال نمرات سلامت روان (05/0<P) و استرس پس از سانحه (05/0<P) توسط آزمون Kolmogorov-Smirnov، در بخش آمار تحلیلی از آنالیز رگرسیون لجستیک دوحالتی برای تعیین عوامل مرتبط با PTSD در سطح معناداری 05/0 استفاده شد.

نتایج
در مطالعه حاضر، مجموعاً 402 نفر در سنین 15 الی 60 سال شرکت داشتند که 10 نفر (5/2 درصد) در گروه سنی 20-10 سال، 52 نفر (9/12 درصد) در گروه سنی 30-20 سال، 110 نفر (4/27 درصد) در گروه سنی 40-30 سال، 90 نفر (3/22 درصد) در گروه سنی 50-40 سال، 46 نفر (4/11 درصد) در گروه سنی 60-50 سال، 40 نفر (10 درصد) در گروه سنی 70-60 سال، 34 نفر (5/8 درصد) در گروه سنی 80-70 سال، 20 نفر (5 درصد) در گروه سنی 90-80 سال بودند. هم­چنین، 236 مرد (7/58 درصد) و 166 نفر (3/41 درصد) زن در مطالعه شرکت داشتند. 362 نفر (90 درصد) از شرکت­کنندگان ساکن شهر و 40 نفر (10 درصد) ساکن روستا بودند. هم­چنین، 342 نفر از شرکت­کنندگان متأهل (1/86 درصد) و 56 نفر (9/13 درصد) مجرد بودند. از نظر سطح تحصیلات، 20 نفر (5 درصد) بی‌سواد، 68 نفر (17 درصد) ابتدایی، 50 نفر (4/12 درصد) سیکل، 116 نفر (8/28 درصد) دیپلم و 148 نفر (8/36 درصد) دارای تحصیلات دانشگاهی بودند. از نظر وضعیت اشتغال نیز 98 نفر (4/24 درصد) خانه‌دار، 126 (3/31 درصد) بازنشسته، 136 نفر (8/33 درصد) کارمند، 26 نفر (5/6 درصد) بیکار و 16 نفر (4 درصد) محصل بودند.
از نظر ابتلاء به بیماری­های مزمن، 18 نفر (5/4 درصد) دارای نارسایی کلیوی، 22 نفر (5/5 درصد) دارای فشارخون بالا، 46 نفر (4/11 درصد) دارای بیماری دیابت و 50 نفر


(4/12 درصد) دارای بیماری عروق کرونری قلب بودند. به علاوه از نظر سلامت روان، 148 نفر (8/36 درصد) دارای اختلال پس از سانحه بوده و 282 نفر (1/70 درصد) وضعیت سلامتی نامطلوبی داشتند.
جدول 1، میانگین و انحراف معیار نمرات اختلال پس از سانحه و خرده مقیاس­های پنج­گانه آن و سلامت عمومی را در شرکت­کنندگان مطالعه را نشان می­دهد. همان­طور که ملاحظه می­شود، میانگین و انحراف معیار نمرات اختلال استرس پس از سانحه برابر با 15/15 ± 60/27 و میانگین نمرات سلامت عمومی 05/4 ± 29/13 بود. هم­چنین، میانگین و انحراف معیار خرده مقیاس مزاحمت، بی­حسی عاطفی، تغییرات منفی در شناخت و خلق، بی­قراری-برانگیختگی و اجتناب به ترتیب برابر با 64/4 ± 25/6، 21/2 ± 73/3، 66/3 ± 98/4، 56/3 ± 45/5 و 81/4 ± 75/6 بود.
 

جدول 1- میانگین و انحراف معیار نمره اختلال استرس پس از سانحه و خرده مقیاس­های آن و نمره سلامت عمومی در نجات­یافتگان همه‌گیری بیماری کووید-19 یک ماه پس از ترخیص از بیمارستان واسعی سبزوار در سال 1399 (402=n)

دامنه نمره قابل انتظار دامنه نمره مشاهده شده انحراف معیار ± میانگین متغیر
حداقل حداکثر حداقل حداکثر
0 20 0 20 64/4 ± 25/6 خرده مقیاس مزاحمت
0 8 0 8 21/2 ± 73/3 خرده مقیاس بی­حسی عاطفی
0 16 0 14 66/3 ± 98/4 خرده مقیاس تغییرات منفی در شناخت و خلق
0 16 0 15 56/3 ± 45/5 خرده مقیاس بی­قراری -برانگیختگی
0 20 0 20 81/4 ± 75/6 خرده مقیاس اجتناب
0 80 0 64 15/15 ± 60/27 نمره کل اختلال استرس پس از سانحه
0 36 0 27 05/4 ± 29/13 سلامت عمومی
 
ارتباط متغیرهای جمعیت­شناختی با PTSD به وسیله آنالیز رگرسیون لجستیک دو وجهی (Binary logistic regression) به روش Enter و با گزارش نسبت شانس (Odds ratio; OR) و فاصله اطمینان (Confidence interval; CI) مربوط به آن، مورد بررسی قرار گرفت. به این ترتیب برای متغیرهای دو وجهی ابتلاء به بیماری­های عروق کرونری قلب، فشارخون بالا، دیابت، نارسایی کلیوی (بیمار / سالم)، وضعیت سلامت روان (مطلوب / نامطلوب)، وضعیت تأهل (متأهل / مجرد)، محل سکونت (شهر / روستا)، جنسیت (مرد / زن) به همراه متغیرهای کمی سن و تعداد سال­های تحصیل وارد مدل شدند. بر این اساس، تنها دو متغیر ابتلاء فعلی به بیماری عروق کرونری قلب (80/1=OR، 19/2 - 53/1=CI95%، 001/0>P)، و وضعیت نامطلوب سلامت روان (21/1=OR، 33/1 - 10/1=CI95%، 001/0>P) قادر بودند تا تغییرات متغیر اختلال استرس پس از سانحه را به طور معناداری پیش‌بینی کنند. هیچ یک از متغیرهای سن (99/0=OR، 03/1 - 95/0=CI95%، 635/0=P)، تعداد سال­های تحصیل (03/1=OR، 10/1 - 96/0=CI95%، 325/0=P)، جنسیت (مرد نسبت به زن: 60/0=OR، 20/1 - 30/0=CI95%، 153/0=P)، محل سکونت (شهر نسبت به روستا: 01/2=OR، 37/6 - 63/0=CI95%، 233/0=P)، وضعیت تأهل (متأهل نسبت به مجرد: 39/1=OR، 98/3 - 48/0=CI95%، 537/0=P)، بیماری دیابت (84/1=OR، 69/2 - 26/0=CI95%، 777/0=P)، بیماری فشارخون بالا (69/1=OR، 24/2 - 21/0=CI95%، 538/0=P) و نارسایی کلیوی (51/1=OR، 06/2 - 25/0=CI95%، 651/0=P) ارتباط آماری معنی­داری با متغیر اختلال استرس پس از سانحه نشان ندادند.
بحث
هدف از مطالعه حاضر تعیین شیوع PTSD و عوامل مرتبط با آن در نجات­یافتگان بیماری کووید-19 در ایران بود. در مطالعه حاضر شیوع PTSD، 8/36 درصد به دست آمد. این یافته با نتایج مطالعه Zhang و همکاران [10] که از شیوع 6/33 درصدی PTSD در بهبود­یافتگان کووید-19 خبر دادند همسو و با نتایج مطالعه Khademi و همکاران [11] که شیوع PTSD در بیماران ترخیص شده را 83/3 درصد گزارش کردند، ناهمسو بود. شیوع پایین PTSD در مطالعه Khademi و همکاران را می­توان به مواردی مانند استفاده از روان­پزشک برای تکمیل پرسش­نامه، تشخیص­گذاری طبق معیارهای راهنمای تشخیصی و آماری اختلال­های روانی و شدت متفاوت بیماری، نسبت داد [11].
در مطالعه حاضر ابتلاء به بیماری عروق کرونری قلب شانس ابتلاء به PTSD را بیش از یک و نیم برابر افزایش می­داد. این طور به نظر می­رسد که بیماران قلبی به طور کلی دارای آسیب­پذیری بیش‌تری در برابر اضطراب، افسردگی و PTSD هستند و با شروع همه‌گیری، بیش‌تر از افراد سالم دچار عوارض جدی مانند مرگ شده و در نتیجه شیوع PTSD در آن­ها بیش‌تر است [12]. البته این احتمال وجود دارد بخشی از ارتباط بیماری قلبی با PTSD ناشی از ابتلاء هم­زمان بیماران قلبی به سایر بیماری­های مزمن باشد که در مطالعه حاضر مورد بررسی قرار نگرفته است.
هم­چنین بر طبق مطالعه حاضر، فقدان سلامت روان نسبت شانس ابتلاء به PTSD را 21 درصد افزایش می­داد. این طور به نظر می­رسد که اختلالات سلامت روان مانند بیماری­های افسردگی، اضطراب و PTSD در افراد مبتلا به کووید-19 هم‌زمان تجربه می­شوند و نهایتاً به افزایش شیوع PTSD کمک می­کنند [13].
از دیگر نتایج مطالعه حاضر، عدم ارتباط بین متغیرهای جمعیت­ شناختی و شیوع PTSD بود. این یافته­ همسو با مطالعه Chen و همکاران بود که در آن جنسیت، سن، سطح تحصیلات، وضعیت اقتصادی در ارتباط با ابتلاء به PTSD نبودند [13]. این طور به نظر می­رسد که اختلال استرس ناشی از اپیدمی کووید-19 به طور گسترده افراد با مشخصات جمعیت­ شناختی مختلف را تحت تأثیر قرار می‌دهد و بنابراین عوامل جمعیت­ شناختی نقش کم­رنگی در تبیین نسبت شانس ابتلاء به PTSD دارند [13].
در پژوهش حاضر، افراد در گروه­های سنی مختلف شرکت داشتند که یکی از نقاط قوت مطالعه حاضر است. با این حال، مطالعه حاضر محدودیت­هایی مانند دوره پی­گیری یک ماهه دارد. بنابراین پیشنهاد می­شود مطالعات آینده شیوع PTSD را در دوره پی­گیری طولانی­تر بررسی کنند.
نتیجه­گیری
بر اساس نتایج مطالعه حاضر، بیش از یک سوم نجات یافتگان بیماری کووید-19 مبتلا به PTSD بودند. هم­چنین، ابتلاء به بیماری­ عروق کرونری قلب و وضعیت نامطلوب سلامت روان، نسبت شانس ابتلاء به PTSD در بیماران را افزایش می­داد. با توجه به شیوع بالای PTSD در نجات‌یافتگان کووید-19، توصیه می­شود غربال‌گری وضعیت سلامت روان در برنامه­های ترخیص از بیمارستان ادغام شود.
تشکر و قدردانی
از شرکت­کنندگان در مطالعه که اجرای پژوهش فعلی بدون کمک آن­ها میسر نبود و از مرکز تحقیقات دانشگاه علوم پزشکی سبزوار جهت تأمین مالی پژوهش حاضر کمال تقدیر و تشکر به عمل می‌آید.
 

References

 
[1] Xiong J, Lipsitz O, Nasri F, Lui LM, Gill H, Phan L, et al. Impact of COVID-19 pandemic on mental health in the general population: A systematic review. J Affective Disord 2020; 277: 55-64.
[2] Kaseda ET, Levine AJ. Post-traumatic stress disorder: A differential diagnostic consideration for COVID-19 survivors. Clin Neuropsychol 2020; 34(7-8): 1498-514.
[3] Belrose C, Duffaud AM, Dutheil F, Trichereau J, Trousselard M. Challenges associated with the civilian reintegration of soldiers with chronic PTSD: A new approach integrating psychological resources and values in action reappropriation. Front Psychiatry 2019; 9: 737.
[4] Thibodeau MA, Welch PG, Sareen J, Asmundson GJ. Anxiety disorders are independently associated with suicide ideation and attempts: propensity score matching in two epidemiological samples. Depress Anxiet 2013; 30(10): 947-54.
[5] Goldberg DP, Gater R, Sartorius N, Ustun TB, Piccinelli M, Gureje O, et al. The validity of two versions of the GHQ in the WHO study of mental illness in general health care. Psychol Med 1997; 27(1): 191-7.
[6] Yaghubi H, Karimi H, Omidi A, Barouti E, Abedi M. Validity and factor structure of the general health questionnaire (GHQ-12) in university students. IJBS 2012; 6(2): 153-60. [Farsi]
[7] Weathers FW, Litz BT, Herman DS, Huska JA, Keane TM, editors. The PTSD Checklist (PCL): Reliability, validity, and diagnostic utility. Annual convention of the international society for traumatic stress studies, San Antonio, TX; 1993: San Antonio, TX.1993 Oct 24 (Vol. 462)
[8] Varmaghani H, Fathi Ashtiani A, Poursharifi H. Psychometric Properties of the Persian Version of the Posttraumatic Stress Disorder Checklist for DSM-5 (PCL-5). J Appl Res Mem Cogn 2018; 9(3): 131-42. [Farsi]
[9] Kheramin S, Shakibkhah I, Ashrafganjooie M. Prevalence of PTSD Symptoms Among Iranian Red Crescent Disaster Workers Participated in Rescue and Collection Operation of the Tehran-Yasuj Airplane Crash. Iran Red Crescent Med J 2019; 21(10): e95307.
[10] Zhang Z, Feng Y, Song R, Yang D, Duan X. Prevalence of psychiatric diagnosis and related psychopathological symptoms among patients with COVID-19 during the second wave of the pandemic. Global Health 2021; 17(1): 44.
[11] Khademi M, Vaziri-Harami R, Shams J. Prevalence of Mental Health Problems and Its Associated Factors Among Recovered COVID-19 Patients During the Pandemic: A Single-Center Study. Front Psychiatry 2021; 12: 602244.
[12] Archibald P, Thorpe R, Jr. Chronic Medical Conditions as Predictors of the Likelihood of PTSD among Black Adults: Preparing for the Aftermath of COVID-19. Health Soc Work 2021; 46(4): 268-76.
[13] Chen Y, Huang X, Zhang C, An Y, Liang Y, Yang Y, et al. Prevalence and predictors of posttraumatic stress disorder, depression and anxiety among hospitalized patients with coronavirus disease 2019 in China. BMC Psychiatry 2021; 21(1): 1-8.


Post-Traumatic Stress Disorder among COVID-19 Survivors at 1-Month Follow-up after Vasei Hospital of Sabzevar Discharge in 2019: A Short Report

Raha Salehabadi[7], Mohammadjavad Roshanfekr[8], Neda Salehi Kian[9], Hoda Salehi Kian[10], Marjan Vejdani[11], Mahsa Yarelahi[12]


Received: 07/06/22 Sent for Revision: 06/07/22 Received Revised Manuscript: 27/07/22 Accepted: 30/07/22


Background and Objectives: The present study aimed to determine the prevalence of post-traumatic stress disorder (PTSD) and its related factors in the survivors of Covid-19.
Materials and Methods: In this descriptive study 413 patients who had a history of hospitalization due to covid-19 disease were selected using the convenience sampling method. Data were collected using a questionnaire and analyzed by binary logistic regression.
Results: Out of 402 participants, 148 participants (36.8%) had PTSD. In addition, suffering from coronary heart disease (OR=1.80, p<0.001) and adverse mental health status (OR=1.21, p<0.001) increased the odds ratio of PTSD by 80% and 21%, respectively.
Conclusion: This study showed that more than one-third of the survivors of Covid-19 have PTSD. Therefore, it is recommended mental health status screening be integrated into the discharge plans of these patients.
Key words: COVID-19, Stress disorders, Post-traumatic, Prevalence, Iran, Mental health  

Funding: This study was funded by Sabzevar University of Medical Sciences.
Conflict of interest: None declared.
Ethical approval: The Ethics Committee of Sabzevar University of Medical Sciences approved the study (IR.MEDSAB.REC.1399.019).


How to cite this article: Salehabadi Raha, Roshanfekr Mohammadjavad, Salehi Kian Neda, Salehi Kian Hoda, Vejdani Marjan, Yarelahi Mahsa. Post-Traumatic Stress Disorder among COVID-19 Survivors at 1-Month Follow-up after Vasei Hospital of Sabzevar Discharge in 2019: A Short Report. J Rafsanjan Univ Med Sci 2022; 21 (06): 687-96. [Farsi]
 
[1]- مرکز تحقیقات سلامت سالمندان، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران
[2]- دانشجوی کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران
[3]- دانشجوی کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران
[4]- دانشجوی کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران
[5]- دانشجوی دکترای تخصصی مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران
[6]- (نویسنده مسئول) کارشناس ارشد سلامت سالمندی، گروه ارتقاء سلامت و سالمندی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران
تلفن: 37504098-071، دورنگار: 37504098-071، پست الکترونیکی: mah.yarelahi@uswr.ac.ir
[7]- Iranian Research Center on Healthy Aging, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran
[8]- Student Research Committee, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran
[9]- Student Research Committee, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran
[10]- Student Research Committee, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran
[11]- PhD Candidate in Health Services Management, Student Research Committee, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran
[12]- MSc in Aging Health. Dept. of Health Promotion and Aging, School of Health, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran, ORCID: 0000-0001-8657-4758
(Corresponding Author) Tel: (071) 37504098, Fax: (071) 37504098, E-mail: mah.yarelahi@uswr.ac
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: بهداشت
دریافت: 1401/3/8 | پذیرش: 1401/5/10 | انتشار: 1401/6/28

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2024 CC BY-NC 4.0 | Journal of Rafsanjan University of Medical Sciences

Designed & Developed by : Yektaweb