fa چند نمونه مورد نیاز است؟ سحن سردبير Editorial پژوهشي Research <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:12.0pt;">سخن سردبیر</span></span></strong><br> <strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Editorial</span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان</span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">دوره شانزدهم، </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مهر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">1396، 592-591</span></span></strong><br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:14.0pt;">چند نمونه مورد نیاز است؟<a name="_GoBack"></a></span></span></strong><br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> <strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:14.0pt;">How many samples are needed</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:14.0pt;">?</span></span></strong><br> &nbsp;<br> <strong><u><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:13.0pt;">محسن رضائیان</span></span></u></strong><a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title=""><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:14.0pt;"><span dir="LTR"><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">[1]</span></span></strong></span></span></span></strong></a><strong>^{<span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:13.0pt;">،</span></span>}</strong><a href="#_ftn2" name="_ftnref2" title=""><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:14.0pt;"><span dir="LTR"><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">[2]</span></span></strong></span></span></span></strong></a><br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">به هنگام طراحی مطالعات پژوهشی در حوزه سلامت، یکی از مهم‌ترین سؤالاتی که مطرح می‌گردد این است که به چند نمونه احتیاج است تا بتوان به سؤال تحت مطالعه و یا فرضیه موردبررسی، پاسخ قانع‌کننده‌ای داد [1]. تمامی مطالعات، صرف‌نظر از نوع آنها، باید قبل از انجام مطالعه و در پروتکل پژوهشی خود، پاسخی مناسب برای این سؤال مهم ارائه نمایند. بهترین راه برای پاسخگویی به این سؤال، استفاده از فرمول‌های آماری است [2].</span></span><br> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">لازم به توضیح است که برای تمامی مطالعات اعم از مقطعی، مورد-شاهدی، هم‌گروهی، کارآزمایی و حتی مطالعات تجربی، فرمول‌های آماری مناسب طراحی شده است که با استفاده از آنها می‌توان به تعداد نمونه موردنیاز برای انجام هر مطالعه پی برد. برای نمونه، فرمول مورداستفاده در طراحی مطالعات کارآزمایی بالینی دارای چهار پارامتر </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">(Parameter)</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> اصلی به نام‌های خطای آلفا </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">(Alpha error)</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">، خطای بتا </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">(Beta error)</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">، واریانس صفت موردبررسی و اختلاف موردانتظار دلتا </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">(Delta)</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> می‌باشد [3].</span></span><br> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">خطای آلفا مرتبط با خطر بیش‌برآوردی تفاوت بین دو گروه درمانی یا همان مثبت کاذب (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">False positive</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) است که معمولاً 5% در نظر گرفته می‌شود؛ هرچند که در برخی موارد می‌توان این مقدار را 1% نیز در نظر گرفت. خطای بتا نیز در واقع خطر کم‌برآوردی تفاوت بین دو گروه درمانی یا همان منفی کاذب (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">False negative</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) است. در بیشتر مطالعات بالینی این مقدار 20% در نظر گرفته می‌شود، درحالی‌که ممکن است در برخی موارد آن را به 10% نیز کاهش داد. واریانس صفت موردبررسی از مطالعات مشابه و یا از یک مطالعه اولیه یا آزمایشی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">(Pilot study)</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> با حجم نمونه دلخواه برآورد می‌گردد. بالاخره دلتا نیز به حداقل مقدار تفاوت صفت موردبررسی در دو گروه اطلاق می‌گردد که از نظر بالینی قابل‌قبول باشد. این مقدار ممکن است توسط محققان و بر پایه قضاوت بالینی تعیین گردد؛ مثلاً گفته شود که حداقل یک تفاوت 10% بین دو گروه می‌تواند نشانه‌ای از بهبود درمان باشد. مقدار دلتا، همچنین می‌تواند بر اساس مقادیر به‌دست‌آمده از مطالعات پیشین نیز تعیین گردد [3].</span></span><br> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بنابراین، همان‌طور که مشاهده می‌گردد برای تعیین حجم نمونه، نیاز به تعیین مقادیری داریم که اغلب قراردادی و قابل‌تغییر می‌باشند. این نکته نه‌تنها سبب خواهد شد که تعیین حجم نمونه، یک کار تخمینی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Guess work</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) باشد [2]، بلکه با تغییر در این مقادیر، می‌توان به حجم نمونه مناسب و قابل مدیریت (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Manageable</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) دست یافت [3]. استفاده از روش‌شناسان باتجربه (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Experienced methodologists</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">)، به هنگام طراحی مطالعه، کمک شایان‌توجهی به انتخاب حجم نمونه مناسب می‌نماید.</span></span><br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> <strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:14.0pt;">References</span></span></strong><br> <span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">[1] Rezaeian M. Step by step article writing: A practical guide. 2010. Arak: Nevisandeh Publication.</span></span><br> <span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">[2] Wade A, Koutoumanou E. Statistics for pediatricians. <em>Pediatrics and Child Health</em> 2011; 22: 2.</span></span><br> <span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">[3] Koller M, Lorenz W. Study types and study issues in clinical medicine. <em>Forensic Science International</em> 2007; IGS: 98-107</span></span> <div>&nbsp; <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"> <div style="border:none;border-bottom:solid windowtext 1.0pt;padding:0cm 0cm 1.0pt 0cm;margin-right:0cm;margin-left:11.0cm;"></div> <span dir="LTR"><span style="font-family:times,serif;"><span style="font-size:10pt;">[1]</span></span></span><span style="font-family:b compset;">- <span style="color:black;">استاد گروه آموزشی اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران</span></span><br> <span style="font-family:b compset;">&nbsp;&nbsp;&nbsp; تلفن: 31315123-034، دورنگار: 31315123-034، پست الکترونیکی: </span><span dir="LTR"><span style="font-family:times,serif;">moeygmr2@yahoo.co.uk</span></span></div> <div id="ftn2"><a href="#_ftnref2" name="_ftn2" title=""><span dir="LTR"><span style="font-family:times,serif;"><span style="font-size:10pt;">[2]</span></span></span></a><span style="font-family:b compset;">- استاد مرکز تحقیقات محیط کار، <span style="color:black;">دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران</span></span></div> </div> <strong>سخن سردبیر</strong><br> <strong><span dir="LTR">Editorial</span></strong><br> <strong>مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان</strong><br> <strong>دوره شانزدهم، </strong><strong>مهر</strong> <strong>1396، 592-591</strong><br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> <strong>چند نمونه مورد نیاز است؟<a name="_GoBack"></a></strong><br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> <strong><span dir="LTR">How many samples are needed</span></strong><strong><span dir="LTR">?</span></strong><br> &nbsp;<br> <strong><u>محسن رضائیان</u></strong><a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title=""><strong><span dir="LTR"><strong>[1]</strong></span></strong></a><strong>^،</strong><a href="#_ftn2" name="_ftnref2" title=""><strong><span dir="LTR"><strong>[2]</strong></span></strong></a><br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> به هنگام طراحی مطالعات پژوهشی در حوزه سلامت، یکی از مهم‌ترین سؤالاتی که مطرح می‌گردد این است که به چند نمونه احتیاج است تا بتوان به سؤال تحت مطالعه و یا فرضیه موردبررسی، پاسخ قانع‌کننده‌ای داد [1]. تمامی مطالعات، صرف‌نظر از نوع آنها، باید قبل از انجام مطالعه و در پروتکل پژوهشی خود، پاسخی مناسب برای این سؤال مهم ارائه نمایند. بهترین راه برای پاسخگویی به این سؤال، استفاده از فرمول‌های آماری است [2].<br> لازم به توضیح است که برای تمامی مطالعات اعم از مقطعی، مورد-شاهدی، هم‌گروهی، کارآزمایی و حتی مطالعات تجربی، فرمول‌های آماری مناسب طراحی شده است که با استفاده از آنها می‌توان به تعداد نمونه موردنیاز برای انجام هر مطالعه پی برد. برای نمونه، فرمول مورداستفاده در طراحی مطالعات کارآزمایی بالینی دارای چهار پارامتر <span dir="LTR">(Parameter)</span> اصلی به نام‌های خطای آلفا <span dir="LTR">(Alpha error)</span>، خطای بتا <span dir="LTR">(Beta error)</span>، واریانس صفت موردبررسی و اختلاف موردانتظار دلتا <span dir="LTR">(Delta)</span> می‌باشد [3].<br> خطای آلفا مرتبط با خطر بیش‌برآوردی تفاوت بین دو گروه درمانی یا همان مثبت کاذب (<span dir="LTR">False positive</span>) است که معمولاً 5% در نظر گرفته می‌شود؛ هرچند که در برخی موارد می‌توان این مقدار را 1% نیز در نظر گرفت. خطای بتا نیز در واقع خطر کم‌برآوردی تفاوت بین دو گروه درمانی یا همان منفی کاذب (<span dir="LTR">False negative</span>) است. در بیشتر مطالعات بالینی این مقدار 20% در نظر گرفته می‌شود، درحالی‌که ممکن است در برخی موارد آن را به 10% نیز کاهش داد. واریانس صفت موردبررسی از مطالعات مشابه و یا از یک مطالعه اولیه یا آزمایشی <span dir="LTR">(Pilot study)</span> با حجم نمونه دلخواه برآورد می‌گردد. بالاخره دلتا نیز به حداقل مقدار تفاوت صفت موردبررسی در دو گروه اطلاق می‌گردد که از نظر بالینی قابل‌قبول باشد. این مقدار ممکن است توسط محققان و بر پایه قضاوت بالینی تعیین گردد؛ مثلاً گفته شود که حداقل یک تفاوت 10% بین دو گروه می‌تواند نشانه‌ای از بهبود درمان باشد. مقدار دلتا، همچنین می‌تواند بر اساس مقادیر به‌دست‌آمده از مطالعات پیشین نیز تعیین گردد [3].<br> بنابراین، همان‌طور که مشاهده می‌گردد برای تعیین حجم نمونه، نیاز به تعیین مقادیری داریم که اغلب قراردادی و قابل‌تغییر می‌باشند. این نکته نه‌تنها سبب خواهد شد که تعیین حجم نمونه، یک کار تخمینی (<span dir="LTR">Guess work</span>) باشد [2]، بلکه با تغییر در این مقادیر، می‌توان به حجم نمونه مناسب و قابل مدیریت (<span dir="LTR">Manageable</span>) دست یافت [3]. استفاده از روش‌شناسان باتجربه (<span dir="LTR">Experienced methodologists</span>)، به هنگام طراحی مطالعه، کمک شایان‌توجهی به انتخاب حجم نمونه مناسب می‌نماید.<br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> <strong>References</strong><br> [1] Rezaeian M. Step by step article writing: A practical guide. 2010. Arak: Nevisandeh Publication.<br> [2] Wade A, Koutoumanou E. Statistics for pediatricians. <em>Pediatrics and Child Health</em> 2011; 22: 2.<br> [3] Koller M, Lorenz W. Study types and study issues in clinical medicine. <em>Forensic Science International</em> 2007; IGS: 98-107 <div>&nbsp; <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"> <div style="margin-left:11.0cm;"></div> <span dir="LTR">[1]</span>- استاد گروه آموزشی اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران<br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; تلفن: 31315123-034، دورنگار: 31315123-034، پست الکترونیکی: <span dir="LTR">moeygmr2@yahoo.co.uk</span></div> <div id="ftn2"><a href="#_ftnref2" name="_ftn2" title=""><span dir="LTR">[2]</span></a>- استاد مرکز تحقیقات محیط کار، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران</div> </div> نمونه, پارامتر, مثبت کاذب sample, Parameter, False positive 591 592 http://journal.rums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-19-53&slc_lang=fa&sid=1 M. Rezaeian محسن رضائیان moeygmr2@yahoo.co.uk 6900319475328460026358 6900319475328460026358 Yes دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان