fa مقدمه‌ای بر مرور مفهومی بهداشت Environmental Health پژوهشي Research <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:12.0pt;">سخن سردبیر</span></span></strong><br> <strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Editorial</span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان</span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">دوره هفدهم، تیر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">1397، 292-291</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></strong><br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:18.0pt;">مقدمه‌ای بر مرور مفهومی</span></span></strong><br> &nbsp;<br> <strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:14.0pt;">An Introduction to Scoping Review</span></span></strong><br> &nbsp;<br> <strong><u><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:13.0pt;">محسن رضائیان</span></span></u></strong><a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title=""><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:14.0pt;"><span dir="LTR"><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">[1]</span></span></strong></span></span></span></strong></a><strong>^{<span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:13.0pt;">،</span></span>}</strong><a href="#_ftn2" name="_ftnref2" title=""><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:14.0pt;"><span dir="LTR"><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">[2]</span></span></strong></span></span></span></strong></a><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:13.0pt;"></span></span></strong><br> &nbsp;<br> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در سخن سردبیری آبان ماه سال 1396 مجله دانشگاه به انواع مقالات مروری و شیوه‌ی نگارش آن‌ها پرداختیم. در آن مقاله به سه دسته اصلی از مقالات مروری یعنی مروری سنتی، مروری نظام‌مند و فرا تحلیل‌ها اشاره کردیم [1]. در این سخن سردبیری، به بررسی نوعی دیگر از مقالات مروری با عنوان مرور مفهومی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Scoping review</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) خواهیم پرداخت. در تعریف مرور مفهومی آمده است که مرور سریع پیرامون مفاهیم کلیدی در یک موضوع پژوهشی خاص و یافتن منابع اصلی و انواع شواهد موجود را می‌توان مرور مفهومی قلمداد کرد. مرور مفهومی به ویژه پیرامون موضوعات پیچیده و یا موضوعاتی که قبلاً درباره آنها مرور جامعی به عمل نیامده است را می توان به‌صورت یک پروژه خاص به مرحله اجرا درآورد [2].</span></span><br> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در سال 2005 میلادی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">O&rsquo;Malley</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Askey</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> چهارچوب یک مرور مفهومی را با در نظر گرفتن چهار دلیل اصلی برای انجام آن مشخص کردند. این چهار دلیل عبارتند از: 1. مشخص کردن وسعت، محدوده و طبیعت فعالیت‌های پژوهشی، 2. معین کردن ارزش انجام یک مرور نظام‌مند، 3. خلاصه کردن و انتشار نتایج پژوهش‌های به‌عمل‌آمده و 4. مشخص کردن شکاف‌های پژوهشی در ادبیات موجود پیرامون یک موضوع خاص [3]. </span></span><br> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بنابراین، یک مرور مفهومی از جهات مختلف با یک مرور نظام‌مند متفاوت است. مرور مفهومی معمولاً به شکل سریع برای مرور گسترده شواهد پیرامون یک موضوع خاص بدون در نظر گرفتن کیفیت مطالعات انجام‌شده صورت می‌پذیرد. درحالی‌که مرور نظام‌مند برای بررسی موضوعات و سؤالات مشخص و با در نظر گرفتن معیارهای از قبل تعیین‌شده برای گزینش مطالعات باکیفیت صورت می‌پذیرد. از همین رو، مرور مفهومی را می‌توان به‌عنوان مطالعاتی برای تولید فرضیه </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Hypothesis-generating studies</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> در نظر گرفت، درحالی‌که مطالعات مرور نظام‌مند، مطالعات آزمون فرضیه </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Hypothesis-testing studies</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> در نظر گرفته می‌شوند [4]. </span></span><br> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">از آنجایی‌که انجام مطالعات مرور نظام‌مند قوی، نیازمند زمان نسبتاً طولانی از شش ماه تا 2 سال می‌باشد [5]، از همین رو، مطالعات مرور مفهومی می‌توانند پیش‌زمینه بسیار مناسبی برای مرور نظام‌مند فراهم نمایند. بنابراین، ضروری است که خوانندگان، نویسندگان و داوران فرهیخته مجله دانشگاه با مرور مطالعات مفهومی و قواعد انجام آن‌ها، آشنایی بیشتری کسب نمایند.</span></span><br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> <strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:14.0pt;">References<span dir="RTL"></span></span></span></strong><br> &nbsp;<br> <span style="font-family:times new roman,serif;">[1] Rezaeian M. Writing review articles for JRUMS. <em>JRUMS</em> 2017; 16(8): 701-2.</span><br> <span style="font-family:times new roman,serif;">[2] Mays S, Arksey H, O&rsquo;Malley L. Scoping Studies: towards a methodological framework. <em>International J Social Res Methodol: Theory & Pratice </em>2005; 8: 5<em>.</em></span><br> <span style="font-family:times new roman,serif;">[3] Arksey H, O&rsquo;Malley L. Scoping Studies: towards a methodological framework. <em>International J Social Res Methodol: Theory & Pratice </em>2005; 8: 19-32.</span><br> <span style="font-family:times new roman,serif;">[4] Tricco AC, Lillie E, Zarin W, O&#39;Brien K, Colquhoun H, Kastner M, et al. A scoping review on the conduct and reporting of scoping reviews. <em>BMC Med Res Methodol </em>2016; 16: 15.</span><br> <span style="font-family:times new roman,serif;">[5] Khangura S, Konnyu K, Cushman R, Grimshaw J, Moher D. Evidence summaries: the evolution of a rapid review approach. <em>Syst Rev</em> 2012; 1:10. </span><br> &nbsp; <div>&nbsp; <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"> <div style="border:none;border-bottom:solid windowtext 1.0pt;padding:0cm 0cm 1.0pt 0cm;margin-right:0cm;margin-left:11.0cm;">&nbsp;</div> <span dir="LTR"><span style="font-family:times,serif;"><span style="font-family:times,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">[1]</span></span></span></span><span style="font-family:b compset;">- <span style="color:black;">استاد گروه آموزشی اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران</span></span><span style="font-family:b compset;"></span><br> <span style="font-family:b compset;">&nbsp;&nbsp;&nbsp; تلفن: 31315123-034، دورنگار: 31315123-034، پست الکترونیکی: </span><span dir="LTR"><span style="font-family:times,serif;">moeygmr2@yahoo.co.uk</span></span><span style="font-family:b compset;">، </span><span style="color:black;"><span style="font-family:b compset;">ارکید: </span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><a href="http://orcid.org/0000-0003-3070-0166" target="_blank"><span dir="LTR" style="text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="color:windowtext;">&nbsp;0000-0003-3070-0166</span></span></a></span><span style="font-family:b compset;"></span></div> <div id="ftn2"><a href="#_ftnref2" name="_ftn2" title=""><span dir="LTR"><span style="font-family:times,serif;"><span style="font-family:times,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">[2]</span></span></span></span></a><span style="font-family:b compset;">- استاد مرکز تحقیقات محیط کار، <span style="color:black;">دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران</span></span><span style="font-family:b compset;"></span></div> </div> <strong>سخن سردبیر</strong><br> <strong><span dir="LTR">Editorial</span></strong><br> <strong>مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان</strong><br> <strong>دوره هفدهم، تیر</strong> <strong>1397، 292-291</strong><br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> <strong>مقدمه‌ای بر مرور مفهومی</strong><br> &nbsp;<br> <strong>An Introduction to Scoping Review</strong><br> &nbsp;<br> <strong><u>محسن رضائیان</u></strong><a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title=""><strong><span dir="LTR"><strong>[1]</strong></span></strong></a><strong>^،</strong><a href="#_ftn2" name="_ftnref2" title=""><strong><span dir="LTR"><strong>[2]</strong></span></strong></a><br> &nbsp;<br> در سخن سردبیری آبان ماه سال 1396 مجله دانشگاه به انواع مقالات مروری و شیوه‌ی نگارش آن‌ها پرداختیم. در آن مقاله به سه دسته اصلی از مقالات مروری یعنی مروری سنتی، مروری نظام‌مند و فرا تحلیل‌ها اشاره کردیم [1]. در این سخن سردبیری، به بررسی نوعی دیگر از مقالات مروری با عنوان مرور مفهومی (<span dir="LTR">Scoping review</span>) خواهیم پرداخت. در تعریف مرور مفهومی آمده است که مرور سریع پیرامون مفاهیم کلیدی در یک موضوع پژوهشی خاص و یافتن منابع اصلی و انواع شواهد موجود را می‌توان مرور مفهومی قلمداد کرد. مرور مفهومی به ویژه پیرامون موضوعات پیچیده و یا موضوعاتی که قبلاً درباره آنها مرور جامعی به عمل نیامده است را می توان به‌صورت یک پروژه خاص به مرحله اجرا درآورد [2].<br> در سال 2005 میلادی <span dir="LTR">O&rsquo;Malley</span> و <span dir="LTR">Askey</span> چهارچوب یک مرور مفهومی را با در نظر گرفتن چهار دلیل اصلی برای انجام آن مشخص کردند. این چهار دلیل عبارتند از: 1. مشخص کردن وسعت، محدوده و طبیعت فعالیت‌های پژوهشی، 2. معین کردن ارزش انجام یک مرور نظام‌مند، 3. خلاصه کردن و انتشار نتایج پژوهش‌های به‌عمل‌آمده و 4. مشخص کردن شکاف‌های پژوهشی در ادبیات موجود پیرامون یک موضوع خاص [3].<br> بنابراین، یک مرور مفهومی از جهات مختلف با یک مرور نظام‌مند متفاوت است. مرور مفهومی معمولاً به شکل سریع برای مرور گسترده شواهد پیرامون یک موضوع خاص بدون در نظر گرفتن کیفیت مطالعات انجام‌شده صورت می‌پذیرد. درحالی‌که مرور نظام‌مند برای بررسی موضوعات و سؤالات مشخص و با در نظر گرفتن معیارهای از قبل تعیین‌شده برای گزینش مطالعات باکیفیت صورت می‌پذیرد. از همین رو، مرور مفهومی را می‌توان به‌عنوان مطالعاتی برای تولید فرضیه <span dir="LTR">Hypothesis-generating studies</span> در نظر گرفت، درحالی‌که مطالعات مرور نظام‌مند، مطالعات آزمون فرضیه <span dir="LTR">Hypothesis-testing studies</span> در نظر گرفته می‌شوند [4].<br> از آنجایی‌که انجام مطالعات مرور نظام‌مند قوی، نیازمند زمان نسبتاً طولانی از شش ماه تا 2 سال می‌باشد [5]، از همین رو، مطالعات مرور مفهومی می‌توانند پیش‌زمینه بسیار مناسبی برای مرور نظام‌مند فراهم نمایند. بنابراین، ضروری است که خوانندگان، نویسندگان و داوران فرهیخته مجله دانشگاه با مرور مطالعات مفهومی و قواعد انجام آن‌ها، آشنایی بیشتری کسب نمایند.<br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> <strong>References<span dir="RTL"></span></strong><br> &nbsp;<br> [1] Rezaeian M. Writing review articles for JRUMS. <em>JRUMS</em> 2017; 16(8): 701-2.<br> [2] Mays S, Arksey H, O&rsquo;Malley L. Scoping Studies: towards a methodological framework. <em>International J Social Res Methodol: Theory & Pratice </em>2005; 8: 5<em>.</em><br> [3] Arksey H, O&rsquo;Malley L. Scoping Studies: towards a methodological framework. <em>International J Social Res Methodol: Theory & Pratice </em>2005; 8: 19-32.<br> [4] Tricco AC, Lillie E, Zarin W, O&#39;Brien K, Colquhoun H, Kastner M, et al. A scoping review on the conduct and reporting of scoping reviews. <em>BMC Med Res Methodol </em>2016; 16: 15.<br> [5] Khangura S, Konnyu K, Cushman R, Grimshaw J, Moher D. Evidence summaries: the evolution of a rapid review approach. <em>Syst Rev</em> 2012; 1:10.<br> &nbsp; <div>&nbsp; <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"> <div style="margin-left:11.0cm;">&nbsp;</div> <span dir="LTR">[1]</span>- استاد گروه آموزشی اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران<br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; تلفن: 31315123-034، دورنگار: 31315123-034، پست الکترونیکی: <span dir="LTR">moeygmr2@yahoo.co.uk</span>، ارکید: <a href="http://orcid.org/0000-0003-3070-0166" target="_blank"><span dir="LTR">&nbsp;0000-0003-3070-0166</span></a></div> <div id="ftn2"><a href="#_ftnref2" name="_ftn2" title=""><span dir="LTR">[2]</span></a>- استاد مرکز تحقیقات محیط کار، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران</div> </div> مرور مفهومی, Hypothesis-testing studies, سخن سردبیر Scoping Review, Hypothesis-testing studies, Editorial 291 292 http://journal.rums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-280-59&slc_lang=fa&sid=1 M. Rezaeian محسن رضائیان moeygmr2@yahoo.co.uk 6900319475328460029738 6900319475328460029738 Yes دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان