fa طراحی مطالعه نیمه تجربی سحن سردبير Editorial توصيفي Description <span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">همان&shy;طور که در سخن سردبیری شماره قبل ذکر گردید [1]، مطالعات مداخله‌ای، مطالعات استاندارد برای سنجش میزان کارآیی یک مداخله در وضعیت سلامت مردم می‌باشند. با این وجود، در برخی از موارد نکته طلایی این مطالعات، یعنی تقسیم تصادفی افراد یا جوامع مورد بررسی، به دو گروه مداخله و شاهد غیر ممکن می‌گردد. برای مثال، برای ارزیابی میزان کارآیی یک برنامه بهداشت عمومی، نظیر کمپین آموزشی ترک قلیان که در یک شهر انجام می‌گیرد، امکان تقسیم تصادفی افراد به دو گروه مداخله و شاهد امکان پذیر نیست.</span></span></span><br> <span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در چنین حالتی می‌توان از طراحی مطالعات مداخله‌ای استفاده کرد، منتهی به دلیل محدودیت پیش آمده، طراحی این مطالعات به صورت نیمه تجربی </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">(Quasi-experiment)</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> صورت می‌پذیرد. برای طراحی مطالعات نیمه تجربی، معمولا چهار حالت زیر را می‌توان در نظر گرفت</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">[2]: </span></span></span> <ol> <li dir="RTL" style="margin-top:0cm;margin-right:-.1pt;margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;punctuation-wrap:hanging;text-autospace:ideograph-numeric ideograph-other;direction:rtl;unicode-bidi:embed;" value="NaN"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span>&nbsp;<span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">طراحی قبل و بعد </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;">(Before-after Design)</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">: در این قبیل مطالعات فقط یک گروه وجود دارد که مداخله را دریافت می‌نماید. بنابراین، محققین، خصوصیات افراد یا جامعه شرکت کننده را قبل از مداخله اندازه گرفته و پس از انجام مداخله، این خصوصیات را دو مرتبه اندازه می‌گیرند. تفاوت حاصل در این دو اندازه‌گیری است که میزان کارآیی مداخله را تعیین می‌نماید.</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span></li> <li dir="RTL" style="margin-top:0cm;margin-right:-.1pt;margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;punctuation-wrap:hanging;text-autospace:ideograph-numeric ideograph-other;direction:rtl;unicode-bidi:embed;" value="NaN"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span>&nbsp;<span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">طراحی سری زمانی منقطع</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;">(Interrupted time-series Design) </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">: این مطالعه درست مانند طراحی قبل و بعد است، با این تفاوت که اندازه‌گیری‌های قبل و بعد از مطالعه در چندین مقطع زمانی قبل و پس از انجام مداخله صورت می‌پذیرد.</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span></li> <li dir="RTL" style="margin-top:0cm;margin-right:-.05pt;margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;punctuation-wrap:hanging;text-autospace:ideograph-numeric ideograph-other;direction:rtl;unicode-bidi:embed;" value="NaN"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span>&nbsp;<span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">طراحی گروه‌های نامتعادل</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;">Groups Design) </span></span></span>&nbsp;<span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;">(Nonequivalent</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">: در این طراحی، افرادی که مداخله‌های متفاوت را دریافت کرده‌اند، با هم مقایسه می‌گردند. با این وجود، نکته مهم در این مطالعه آن</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">است که این افراد به شکلی غیر تصادفی به گروه‌‌های درمانی اختصاص یافته‌اند. برای مثال</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">اگر این امکان وجود داشته باشد که افراد شیوه‌ی درمان خود را بر اساس تمایلات شخصی </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;">(Personal Preferences)</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> انتخاب نمایند، می‌توان از طراحی گروه نابرابر استفاده نمود.</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span></li> <li dir="RTL" style="margin-top:0cm;margin-right:-.1pt;margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;punctuation-wrap:hanging;text-autospace:ideograph-numeric ideograph-other;direction:rtl;unicode-bidi:embed;" value="NaN"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">طراحی رگرسیون گسسته</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;">Regression-discontinuity Design) </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) در این نوع طراحی، افراد بر اساس مقادیر یک متغیر تخصیص کمی </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;">Qualitative Assignment Variable (QAV)</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> نظیر شمارش </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;">CD4</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> در مبتلایان به ایدز به درمان خاصی تخصیص داده می‌شوند. برای مثال، در یک مطالعه کوهورت در آفریقای جنوبی، نشان داده شد که بیماران مبتلا به ایدزی که اولین شمارش </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;">CD4</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> آنها با آستانه کمتر از</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;">cells/&mu;L </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;200 به درمان اختصاص داده می‌شوند، نسبت خطر مرگ آنها به مقدار 35 درصد کمتر از بیماران مبتلا به ایدزی است که با آستانه بالاتر از </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;">cells/&mu;L </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;200 به درمان اختصاص داده می‌شوند</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">[3]. </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span></li> </ol> <span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin color:black;"><span style="font-size:12.0pt;">با این وجود، باید به این نکته اساسی توجه نمود که تمامی این طراحی‌ها به خاطر نداشتن تخصیص تصادفی، به اندازه‌ی مطالعات کارآزمایی نمی‌توانند تأثیر یک مداخله را با شفافیت هرچه تمام‌تر بیان نمایند</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">[4].</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span><br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> &nbsp; &nbsp;<br> همان&shy;طور که در سخن سردبیری شماره قبل ذکر گردید [1]، مطالعات مداخله‌ای، مطالعات استاندارد برای سنجش میزان کارآیی یک مداخله در وضعیت سلامت مردم می‌باشند. با این وجود، در برخی از موارد نکته طلایی این مطالعات، یعنی تقسیم تصادفی افراد یا جوامع مورد بررسی، به دو گروه مداخله و شاهد غیر ممکن می‌گردد. برای مثال، برای ارزیابی میزان کارآیی یک برنامه بهداشت عمومی، نظیر کمپین آموزشی ترک قلیان که در یک شهر انجام می‌گیرد، امکان تقسیم تصادفی افراد به دو گروه مداخله و شاهد امکان پذیر نیست.<br> در چنین حالتی می‌توان از طراحی مطالعات مداخله‌ای استفاده کرد، منتهی به دلیل محدودیت پیش آمده، طراحی این مطالعات به صورت نیمه تجربی <span dir="LTR">(Quasi-experiment)</span> صورت می‌پذیرد. برای طراحی مطالعات نیمه تجربی، معمولا چهار حالت زیر را می‌توان در نظر گرفت [2]: <ol> <li dir="RTL" value="NaN">&nbsp;طراحی قبل و بعد <span dir="LTR">(Before-after Design)</span>: در این قبیل مطالعات فقط یک گروه وجود دارد که مداخله را دریافت می‌نماید. بنابراین، محققین، خصوصیات افراد یا جامعه شرکت کننده را قبل از مداخله اندازه گرفته و پس از انجام مداخله، این خصوصیات را دو مرتبه اندازه می‌گیرند. تفاوت حاصل در این دو اندازه‌گیری است که میزان کارآیی مداخله را تعیین می‌نماید.<span dir="LTR"></span></li> <li dir="RTL" value="NaN">&nbsp;طراحی سری زمانی منقطع<span dir="LTR">(Interrupted time-series Design) </span>: این مطالعه درست مانند طراحی قبل و بعد است، با این تفاوت که اندازه‌گیری‌های قبل و بعد از مطالعه در چندین مقطع زمانی قبل و پس از انجام مداخله صورت می‌پذیرد.<span dir="LTR"></span></li> <li dir="RTL" value="NaN">&nbsp;طراحی گروه‌های نامتعادل<span dir="LTR">Groups Design) </span>&nbsp;<span dir="LTR">(Nonequivalent</span>: در این طراحی، افرادی که مداخله‌های متفاوت را دریافت کرده‌اند، با هم مقایسه می‌گردند. با این وجود، نکته مهم در این مطالعه آن است که این افراد به شکلی غیر تصادفی به گروه‌‌های درمانی اختصاص یافته‌اند. برای مثال اگر این امکان وجود داشته باشد که افراد شیوه‌ی درمان خود را بر اساس تمایلات شخصی <span dir="LTR">(Personal Preferences)</span> انتخاب نمایند، می‌توان از طراحی گروه نابرابر استفاده نمود.<span dir="LTR"></span></li> <li dir="RTL" value="NaN">طراحی رگرسیون گسسته<span dir="LTR">Regression-discontinuity Design) </span>) در این نوع طراحی، افراد بر اساس مقادیر یک متغیر تخصیص کمی <span dir="LTR">Qualitative Assignment Variable (QAV)</span> نظیر شمارش <span dir="LTR">CD4</span> در مبتلایان به ایدز به درمان خاصی تخصیص داده می‌شوند. برای مثال، در یک مطالعه کوهورت در آفریقای جنوبی، نشان داده شد که بیماران مبتلا به ایدزی که اولین شمارش <span dir="LTR">CD4</span> آنها با آستانه کمتر از<span dir="LTR">cells/&mu;L </span>&nbsp;200 به درمان اختصاص داده می‌شوند، نسبت خطر مرگ آنها به مقدار 35 درصد کمتر از بیماران مبتلا به ایدزی است که با آستانه بالاتر از <span dir="LTR">cells/&mu;L </span>&nbsp;200 به درمان اختصاص داده می‌شوند [3]. <span dir="LTR"></span></li> </ol> <span dir="RTL">با این وجود، باید به این نکته اساسی توجه نمود که تمامی این طراحی‌ها به خاطر نداشتن تخصیص تصادفی، به اندازه‌ی مطالعات کارآزمایی نمی‌توانند تأثیر یک مداخله را با شفافیت هرچه تمام‌تر بیان نمایند</span> <span dir="RTL">[4].</span><br> &nbsp; نیمه تجربی, طراحی رگرسیون گسسته, طراحی گروه‌های نامتعادل Quasi-Experimental, Regression-discontinuity Design,Nonequivalent Groups Design 697 698 http://journal.rums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-280-64&slc_lang=fa&sid=1 M. Rezaeian محسن رضائیان moeygmr2@yahoo.co.uk 6900319475328460031295 6900319475328460031295 Yes دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان