other مقدمه‌ای بر پژوهش عملیاتی سحن سردبير Editorial پژوهشي Research <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:12.0pt;">سخن سردبیر</span></span></strong><br> <strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Editorial</span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان</span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">دوره </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">18</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تیر </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">1398، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">323-324</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></strong><br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:16.0pt;">مقدمه‌ای بر پژوهش عملیاتی</span></span></strong><br> &nbsp;<br> <strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:14.0pt;">An Introduction to Action Research</span></span></span></strong><br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> <strong><u><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:13.0pt;">محسن رضائیان</span></span></u></strong><a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title=""><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:14.0pt;"><span dir="LTR"><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">[1]</span></span></strong></span></span></span></strong></a><strong>^{<span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:13.0pt;"></span></span>}</strong><br> &nbsp;<br> <strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">M.Rezaeian</span></span></strong><br> &nbsp;<br> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">کرت لوین (1947-1890) </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Kurt Lewin</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> را بنیانگذار پژوهش عملیاتی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Action Research</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> می‌دانند. کاربردی که وی از پژوهش عملیاتی در نظر داشت عبارت بود از: پاسخ‌گویی به یک مسأله اجتماعی که با مشارکت فعال گروهی از مردم در یک فرآیند یادگیری، به منظور حمایت از تغییرات در نظام اجتماعی آنها و با استفاده از ابزار پژوهش صورت می‌پذیرد [1]. از همین‌رو، پژوهش عملیاتی به طور سنتی به عنوان رویکردی به پژوهش در نظر گرفته می‌شود که بر پایه حل مسأله و بر اساس رابطه یک موکل </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">(</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Client</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">)</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> و یک پژوهش‌گر </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">(</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Researcher</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">)</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;با هدف حل مسأله و تولید دانش مشارکتی رخ می‌دهد. بنابراین، ایده کلیدی پژوهش عملیات به کارگیری رویکرد علمی برای مطالعه و پیدا نمودن راه حل برای مسائل اجتماعی و سازمانی می‌باشد که با مشارکت فعال کسانی که این مشکلات را تجربه کرده‌اند، رخ می‌دهد [2]. </span></span><br> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">برای پژوهش عملیاتی، مفاهیم دیگری از جمله پژوهش عملیاتی مشارکتی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Participatory action research</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">)، پژوهش مشارکتی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Participatory research</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) و پژوهش جامعه مدار مشارکتی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">community-based participatory</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Research</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">)</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> هم در نظر گرفته می‌شود [2]. معانی که از هر یک از مفاهیم فوق برداشت می‌شود بسته به نوع مشارکت افراد جامعه در یک پژوهش عملیاتی دارد. برای مثال، در پژوهش عملیاتی مشارکتی، افراد شرکت کننده در مطالعه، خودشان مسئولیت انجام پژوهش را بر عهده می‌گیرند [1]. در پژوهش عملیاتی به دو ایده توسعه و تغییر بر اساس آموزش به طور همزمان پرداخته می‌شود. از همین‌رو، پژوهش عملیاتی با سایر روش‌های پژوهشی متفاوت می‌باشد. بنابراین، در نظام‌های سلامت و برای رفع مشکلات موجود می‌توان از پژوهش‌های عملیاتی بهره‌ی فراوانی برد [2].</span></span><br> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">برای مثال، در یک مطالعه با روش پژوهش عملیاتی مشارکتی، محققین دانشگاهی دو مامای جوان بومی را در&nbsp; جنوب شرقی کوئینزلند </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Queensland</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> استرالیا به عنوان همکار پژوهش‌گر آموزش دادند. هدف از انجام این مطالعه، بهبود شرایط مادران باردار و نوزادان آنها در میان بومیان استرالیایی ساکن در منطقه بود. نتایج این مطالعه در شش ماهه اول نشان می‌دهد که دو مامای جوان آموزش دیده موفق شده‌‌اند که تغییرات مثبتی را در مراقبت‌های دوران بارداری منطقه تحت پوشش خود ایجاد نمایند. این همه به خاطر آن بود که دو مامای جوان موفق شده بودند تا با برقراری ارتباط مؤثر با بومیان به مسائل و مشکلات آنها در بارداری و پس از آن پی برده و سپس بر پایه دانش ایجاد شده، نسبت به رفع مشکلات موجود تا جای ممکن اقدام نمایند [3].</span></span><br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> <strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:14.0pt;">References</span></span></strong><br> &nbsp;<br> <span style="font-family:times new roman,serif;">[1] Hegney DG, Francis K. Action research: changing nursing practice. <em>Nurs Stand</em> 2015; 3; 29(40): 36-41.</span><br> <span style="font-family:times new roman,serif;">[2] N&oslash;rgaard LS, S&oslash;rensen EW. Action research methodology in clinical pharmacy: how to involve and change. <em>Int J Clin Pharm</em> 2016; 38(3): 739-45.</span><br> <span style="font-family:times new roman,serif;">[3] Hickey SD, Maidment SJ, Heinemann KM, Roe YL, Kildea SV. Participatory action research opens doors: Mentoring Indigenous researchers to improve midwifery in urban Australia. <em>Women Birth</em> 2018; 31(4): 263-268.&nbsp;</span><br> &nbsp; <div>&nbsp; <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"> <div style="border:none;border-bottom:solid windowtext 1.0pt;padding:0cm 0cm 1.0pt 0cm;margin-right:0cm;margin-left:11.0cm;">&nbsp;</div> <span dir="LTR"><span style="font-family:times,serif;"><span style="font-family:times,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">[1]</span></span></span></span><span style="font-family:b compset;">- <span style="color:black;">استاد گروه آموزشی اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده پزشکی، </span>مرکز تحقیقات محیط کار، <span style="color:black;">دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران</span></span><span style="font-family:b compset;"></span><br> <span style="font-family:b compset;">&nbsp;&nbsp;&nbsp; تلفن: 31315123-034، دورنگار: 31315123-034، پست الکترونیکی: </span><span dir="LTR"><span style="font-family:times,serif;">moeygmr2@yahoo.co.uk</span></span><span style="font-family:b compset;">، </span><span style="color:black;"><span style="font-family:b compset;">ارکید: </span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><a href="http://orcid.org/0000-0003-3070-0166" target="_blank"><span dir="LTR" style="text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="color:windowtext;">&nbsp;0000-0003-3070-0166</span></span></a></span><span style="font-family:b compset;"></span></div> </div> &nbsp; <div></div> <strong>سخن سردبیر</strong><br> <strong><span dir="LTR">Editorial</span></strong><br> <strong>مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان</strong><br> <strong>دوره </strong><strong><span dir="LTR">18</span></strong><strong>، </strong><strong>تیر </strong><strong>1398، </strong><strong><span dir="LTR">323-324</span></strong><br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> <strong>مقدمه‌ای بر پژوهش عملیاتی</strong><br> &nbsp;<br> <strong><span dir="LTR">An Introduction to Action Research</span></strong><br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> <strong><u>محسن رضائیان</u></strong><a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title=""><strong><span dir="LTR"><strong>[1]</strong></span></strong></a><br> &nbsp;<br> <strong>M.Rezaeian</strong><br> &nbsp;<br> کرت لوین (1947-1890) <span dir="LTR">Kurt Lewin</span> را بنیانگذار پژوهش عملیاتی <span dir="LTR">Action Research</span> می‌دانند. کاربردی که وی از پژوهش عملیاتی در نظر داشت عبارت بود از: پاسخ‌گویی به یک مسأله اجتماعی که با مشارکت فعال گروهی از مردم در یک فرآیند یادگیری، به منظور حمایت از تغییرات در نظام اجتماعی آنها و با استفاده از ابزار پژوهش صورت می‌پذیرد [1]. از همین‌رو، پژوهش عملیاتی به طور سنتی به عنوان رویکردی به پژوهش در نظر گرفته می‌شود که بر پایه حل مسأله و بر اساس رابطه یک موکل (<span dir="LTR">Client</span>) و یک پژوهش‌گر (<span dir="LTR">Researcher</span>) &nbsp;با هدف حل مسأله و تولید دانش مشارکتی رخ می‌دهد. بنابراین، ایده کلیدی پژوهش عملیات به کارگیری رویکرد علمی برای مطالعه و پیدا نمودن راه حل برای مسائل اجتماعی و سازمانی می‌باشد که با مشارکت فعال کسانی که این مشکلات را تجربه کرده‌اند، رخ می‌دهد [2].<br> برای پژوهش عملیاتی، مفاهیم دیگری از جمله پژوهش عملیاتی مشارکتی (<span dir="LTR">Participatory action research</span>)، پژوهش مشارکتی (<span dir="LTR">Participatory research</span>) و پژوهش جامعه مدار مشارکتی (<span dir="LTR">community-based participatory</span> <span dir="LTR">Research</span>) هم در نظر گرفته می‌شود [2]. معانی که از هر یک از مفاهیم فوق برداشت می‌شود بسته به نوع مشارکت افراد جامعه در یک پژوهش عملیاتی دارد. برای مثال، در پژوهش عملیاتی مشارکتی، افراد شرکت کننده در مطالعه، خودشان مسئولیت انجام پژوهش را بر عهده می‌گیرند [1]. در پژوهش عملیاتی به دو ایده توسعه و تغییر بر اساس آموزش به طور همزمان پرداخته می‌شود. از همین‌رو، پژوهش عملیاتی با سایر روش‌های پژوهشی متفاوت می‌باشد. بنابراین، در نظام‌های سلامت و برای رفع مشکلات موجود می‌توان از پژوهش‌های عملیاتی بهره‌ی فراوانی برد [2].<br> برای مثال، در یک مطالعه با روش پژوهش عملیاتی مشارکتی، محققین دانشگاهی دو مامای جوان بومی را در&nbsp; جنوب شرقی کوئینزلند <span dir="LTR">Queensland</span> استرالیا به عنوان همکار پژوهش‌گر آموزش دادند. هدف از انجام این مطالعه، بهبود شرایط مادران باردار و نوزادان آنها در میان بومیان استرالیایی ساکن در منطقه بود. نتایج این مطالعه در شش ماهه اول نشان می‌دهد که دو مامای جوان آموزش دیده موفق شده‌‌اند که تغییرات مثبتی را در مراقبت‌های دوران بارداری منطقه تحت پوشش خود ایجاد نمایند. این همه به خاطر آن بود که دو مامای جوان موفق شده بودند تا با برقراری ارتباط مؤثر با بومیان به مسائل و مشکلات آنها در بارداری و پس از آن پی برده و سپس بر پایه دانش ایجاد شده، نسبت به رفع مشکلات موجود تا جای ممکن اقدام نمایند [3].<br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> <strong>References</strong><br> &nbsp;<br> [1] Hegney DG, Francis K. Action research: changing nursing practice. <em>Nurs Stand</em> 2015; 3; 29(40): 36-41.<br> [2] N&oslash;rgaard LS, S&oslash;rensen EW. Action research methodology in clinical pharmacy: how to involve and change. <em>Int J Clin Pharm</em> 2016; 38(3): 739-45.<br> [3] Hickey SD, Maidment SJ, Heinemann KM, Roe YL, Kildea SV. Participatory action research opens doors: Mentoring Indigenous researchers to improve midwifery in urban Australia. <em>Women Birth</em> 2018; 31(4): 263-268.&nbsp;<br> &nbsp; <div>&nbsp; <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"> <div style="margin-left:11.0cm;">&nbsp;</div> <span dir="LTR">[1]</span>- استاد گروه آموزشی اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده پزشکی، مرکز تحقیقات محیط کار، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران<br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; تلفن: 31315123-034، دورنگار: 31315123-034، پست الکترونیکی: <span dir="LTR">moeygmr2@yahoo.co.uk</span>، ارکید: <a href="http://orcid.org/0000-0003-3070-0166" target="_blank"><span dir="LTR">&nbsp;0000-0003-3070-0166</span></a></div> </div> &nbsp; <div></div> پژوهش‌گر, پژوهش عملیاتی Researcher, Action Research 323 324 http://journal.rums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-280-75&slc_lang=other&sid=1 M. Rezaeian محسن رضائیان moeygmr2@yahoo.co.uk 6900319475328460034170 6900319475328460034170 Yes علوم پزشکی رفسنجان