چکیده

  زمینه و هدف: سعادت انسان تا حد زیادی به چگونگی ارتباط با دیگران بستگی دارد. هدف این پژوهش بررسی تأثیر آموزش تحلیل ارتباط محاوره‌ای ] ( Transactional Analysis ) [TA اریک‌برن ( Eric Berne ) بر بهبود عملکرد والدین دانش‌آموزان پسر دوره متوسطه شهر رفسنجان در سال 1388بوده است.

  مواد و روش‌ها: در این مطالعه تجربی با استفاده از روش خوشه‌ای چند مـــرحله‌ای از بیــن دبیــــرستان‌های شهــر رفسنجان تعداد 40 نفر از والدینی که از پرسش‌نامه [FAD1 (Family Assessment Device)] نمرات پایین کسب کرده بودند، انتخاب شدند و با روش تصادفی در دو گروه گواه و آزمایش جای گرفتند. گروه آزمایش طی 10 جلسه (5/1 ساعت در هفته) به مدت 3 ماه تحت آموزش تحلیل ارتباط محاوره‌ای قرار گرفتند و مجدداً پرسش‌نامه ( FAD1 ) بر روی هر دو گروه اجرا گردید. داده‌ها با استفاده از تی زوجی و تحلیل مانوا ( (manova و تحلیل واریانس بررسی شدند.

  یافته‌ها: نتایج پژوهش حاضر نشان داد، میانگین نمرات عملکرد پس‎آزمون گروه آزمایش نسبت به گروه گواه افزایش معنی‎داری داشته است (به ترتیب 87/9 ± 7/134 و 72/10 ± 4/96) (0001/0 p< ) . هم‌چنین پس از آزمون، تفاوت معنی‌داری بین مؤلفه‌های عملکرد والدین (نقش، حل مساله، ابراز عواطف) در دو گروه مشاهده شد (0001/0 p< ) به‎گونه‎ای که نمرات گروه آزمایش به ترتیب از 1/42، 39 و 9/15 به 9/57، 9/57 و 9/22 افزایش یافته بود. این نکته بیانگر این است که آموزش تحلیل ارتباط محاوره‎ای باعث بهبود عملکرد والدین شده است.

  نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که آموزش تحلیل ارتباط محاوره‌ای Berne می‌تواند یک روش کاربردی برای برقراری ارتباط بالغانه و بهبود بخشیدن به ارتباطات ضعیف باشد.

واژه‌های کلیدی: تحلیل ارتباط محاوره‌ای، عملکرد والدین، دانش‌آموزان پسر، رفسنجان