جلد 25، شماره 1 - ( 3-1405 )
جلد 25 شماره 1 صفحات 18-3 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Ethics code: IR.UMA.REC.1404.045
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
ghamri kivi H, Gohari F, Keyvanlou M, saeedi chavan H. The Effect of Computerized Cognitive Remediation Program on the Severity of Positive and Negative Symptoms in Individuals with Schizophrenia: A Quasi-Experimental Study. JRUMS 2026; 25 (1) :3-18
URL: http://journal.rums.ac.ir/article-1-7868-fa.html
URL: http://journal.rums.ac.ir/article-1-7868-fa.html
قمری کیوی حسین، گوهری فاطمه، کیوانلو مهشید، سعیدی چوان حانیه. تأثیر برنامه توانبخشی شناختی رایانهمحور بر شدت علائم مثبت و منفی در مردان مبتلا به اسکیزوفرنیا: یک مطالعه نیمهتجربی. مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان. 1405; 25 (1) :3-18
استاد، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
چکیده: (11 مشاهده)
زمینه و هدف: اسکیزوفرنیا یک اختلال روانپریشی مزمن است که تفکر، هیجان و رفتار فرد را مختل کرده و کیفیت زندگی را کاهش میدهد. ازاینرو شناسایی زودهنگام و مداخله درمانی مؤثر برای کاهش عوارض و بهبود عملکرد این بیماران ضروری است. هدف پژوهش حاضر تعیین تأثیر توانبخشی شناختی رایانهمحور بر کاهش علائم مثبت و منفی مردان مبتلا به اسکیزوفرنیا بود.
مواد و روشها: این پژوهش شبهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون و گروه کنترل انجام شد. از میان بیماران مبتلا به اسکیزوفرنیا بستری در مرکز روانپزشکی دانشگاه اردبیل در سال۱۴۰4–۱۴۰3، ۳۰ نفر بهصورت هدفمند انتخاب و بهطور تصادفی در دو گروه ۱۵ نفری آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش طی ۱۲ جلسه ۴۵ دقیقهای توانبخشی شناختی رایانهمحور دریافت کرد و گروه کنترل در لیست انتظار بود. دادهها (شدت علایم بیماران پیش و پس از مداخله) با استفاده از مقیاس علائم مثبت و منفی اسکیزوفرنیا (Kay و همکاران، 1987) جمعآوری و با آنالیز کوواریانس چندمتغیره تجزیهوتحلیل شد.
یافتهها: نتایج نشان داد توانبخشی شناختی رایانهمحور بهطور معناداری بر علائم مثبت و منفی اسکیزوفرنیا (68/40=F، 001/0>P، 0/45=η2) مردان مبتلا به اسکیزوفرنیا تأثیر داشت. مقدار اندازه اثر (0/45) نشان میدهد که این مداخله حدود ۴۵ درصد از تغییرات علائم را تبیین کرده و از قدرت تبیینی بالایی برخوردار است.
نتیجهگیری: پژوهش حاضر نشان داد توانبخشی شناختی رایانهمحور با تقویت فرآیندهای شناختی و عملکردهای اجرایی، علائم مثبت و بهویژه علائم منفی اسکیزوفرنیا را کاهش میدهد. این روش باعث بهبود عملکرد روزمره بیماران میشود. بنابراین، استفاده از آن بهعنوان درمان مکمل در کنار دارودرمانی پیشنهاد میشود.
واژههای کلیدی: توانبخشی شناختی رایانهمحور، علائم مثبت، علائم منفی، اسکیزوفرنیا
مواد و روشها: این پژوهش شبهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون و گروه کنترل انجام شد. از میان بیماران مبتلا به اسکیزوفرنیا بستری در مرکز روانپزشکی دانشگاه اردبیل در سال۱۴۰4–۱۴۰3، ۳۰ نفر بهصورت هدفمند انتخاب و بهطور تصادفی در دو گروه ۱۵ نفری آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش طی ۱۲ جلسه ۴۵ دقیقهای توانبخشی شناختی رایانهمحور دریافت کرد و گروه کنترل در لیست انتظار بود. دادهها (شدت علایم بیماران پیش و پس از مداخله) با استفاده از مقیاس علائم مثبت و منفی اسکیزوفرنیا (Kay و همکاران، 1987) جمعآوری و با آنالیز کوواریانس چندمتغیره تجزیهوتحلیل شد.
یافتهها: نتایج نشان داد توانبخشی شناختی رایانهمحور بهطور معناداری بر علائم مثبت و منفی اسکیزوفرنیا (68/40=F، 001/0>P، 0/45=η2) مردان مبتلا به اسکیزوفرنیا تأثیر داشت. مقدار اندازه اثر (0/45) نشان میدهد که این مداخله حدود ۴۵ درصد از تغییرات علائم را تبیین کرده و از قدرت تبیینی بالایی برخوردار است.
نتیجهگیری: پژوهش حاضر نشان داد توانبخشی شناختی رایانهمحور با تقویت فرآیندهای شناختی و عملکردهای اجرایی، علائم مثبت و بهویژه علائم منفی اسکیزوفرنیا را کاهش میدهد. این روش باعث بهبود عملکرد روزمره بیماران میشود. بنابراین، استفاده از آن بهعنوان درمان مکمل در کنار دارودرمانی پیشنهاد میشود.
واژههای کلیدی: توانبخشی شناختی رایانهمحور، علائم مثبت، علائم منفی، اسکیزوفرنیا
فهرست منابع
1. Orsolini L, Pompili S, Volpe U. Schizophrenia: a narrative review of etiopathogenetic, diagnostic and treatment aspects. J Clin Med 2022; 11(17): 5040.
2. Shukla R, Hirpara D, Sagar K, Rajpura A. Promising advances in schizophrenia treatment. J Pharma Insights Res 2024; 2(4): 59-66.
3. Mirghaed MT, Gorji HA, Panahi S. Prevalence of psychiatric disorders in Iran: A systematic review and meta-analysis.International Journal of Preventive Medicine 2020; 11: 64. [Farsi]
4. Liddle PF. Schizophrenia and other primary psychoses: clinical features. In: Seminars in General Adult Psychiatry. Cambridge: Cambridge University Press; 2024. p.198.
5. Fathi Azar E, Mirzaie H, Hosseinzadeh S, Haghgoo HA. Acceptability and impact of computerised cognitive training on mental health and cognitive skills in schizophrenia: a double‐blind controlled trial. Gen Psychiatry 2025; 38(2): e101969. [Farsi]
6. Muthmainnah M, Amris F. Tinjauan Skizofrenia secara psikoneuroimunologi. Termometer: J Ilmiah Ilmu Kesehatan Kedokteran 2024; 2(3): 1-15.
7. Andreasen NC. Positive vs. negative schizophrenia: a critical evaluation. Schizophr Bull 1985; 11(3): 380-9.
8. American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manual of mental disorders. 5th ed. Arlington: American Psychiatric Association; 2022.
9. Cella M, Roberts S, Pillny M, Riehle M, O’Donoghue B, Lyne J, et al. Psychosocial and behavioural interventions for the negative symptoms of schizophrenia: a systematic review of efficacy meta-analyses. Br J Psychiatry 2023; 223(1): 321-31.
10. Cai R, Zhu Z, Li Y, Fang J, Wu C, Hu Y, et al. Relationship between negative symptoms, cognitive function and social function in schizophrenia: new insight from a network analysis. Front Psychiatry 2025; 16: 1623147.
11. Strassnig M, Bowie C, Pinkham AE, Penn D, Twamley EW, Patterson TL, et al. Which levels of cognitive impairments and negative symptoms are related to functional deficits in schizophrenia? J Psychiatr Res 2018; 104: 124-9.
12. Yamanushi A, Shimada T, Koizumi A, Kobayashi M. Effect of computer-assisted cognitive remediation therapy on cognition among patients with schizophrenia: a pilot randomized controlled trial. Biomedicines 2024; 12(7): 1498.
13. Darr AJ, Babakhanyan I, Caswell M, Alia Westphal B, Bailie JM. Efficacy of computerized vs. traditional cognitive interventions for the treatment of chronic mTBI symptoms among service members. Mil Med 2024; 189(Suppl_3): 530-8.
14. Basu T, Maguire J, Salpekar JA. Hypothalamic-pituitary-adrenal axis targets for the treatment of epilepsy. Neurosci Lett 2021; 746: 135618.
15. Gao M, Huang L, Yi J, Zhang T, Zhu G, Zhang Q, et al. The effectiveness of computerized cognitive training in patients with poststroke cognitive impairment: systematic review and meta-analysis. J Med Internet Res 2025; 27: e73140.
16. Alaee Koljahi M, Atadokht A, Porzoor R. Effectiveness of computer-based cognitive rehabilitation on positive and negative symptoms and cognitive flexibility in patients with schizophrenia. J Health Care 2025; 27(1): 66-80. [Farsi]
17. Hu JJ, Sun XR, Ni SM, Kong Y. Computerized cognitive remediation therapy on cognitive impairment and social function in patients with chronic schizophrenia. World J Psychiatry 2024; 14(6): 884.
18. Chen Y, Li X, Zhang H, Wang J. Enhanced computerized cognitive remediation therapy improved cognitive function and reduced positive and negative symptoms in long-term inpatients with schizophrenia. Front Psychiatry 2024; 15: 1477285.
19. Singh J, Singh S, Chavan BS, Gupta S, Arun P, Kaur D, et al. Efficacy of cognitive training program given to patients with schizophrenia using computer tablets: a preliminary study. Int J Cogn Ther 2023; 16(1): 40-57.
20. Lejeune JA, Northrop A, Kurtz MM. A meta-analysis of cognitive remediation for schizophrenia: efficacy and the role of participant and treatment factors. Schizophr Bull 2024; 50(5): 993-1000.
21. Johari Sh, Zare Nistank M, Foruzandeh A. Effectiveness of cognitive rehabilitation in restoring parietal lobe functions (episodic memory and shape reproduction ability) in patients with schizophrenia. Q J New Psychol Res 2022; 17(67): 55-66. [Farsi]
22. Khodaei Rad F, Atadokht A. Effectiveness of virtual reality–based music therapy on negative symptoms in patients with chronic schizophrenia. Clin Psychol Achiev 2025; 11(2): 1-12. [Farsi]
23. Kay SR, Fiszbein A, Opler LA. The positive and negative syndrome scale (PANSS) for schizophrenia. Schizophr Bull 1987; 13(2): 261-76.
24. Liu J, Chua JJX, Chong SA, Subramaniam M, Mahendran R. The impact of emotion dysregulation on positive and negative symptoms in schizophrenia spectrum disorders: a systematic review. J Clin Psychol 2020; 76(4): 612-24.
25. Ghamari Givi H, Moulavi P, Heshmati R. Exploration of the factor structure of positive and negative syndrome scale in schizophrenia spectrum disorder. J Clin Psychol 2010; 2(2): 1-10. [Farsi]
26. Gohari F, Qamari H, Sheykholeslami A. The effectiveness of computer-based cognitive rehabilitation on the social isolation of the elderly with death anxiety living in elderly centers. Soc Psychol Res 2025; 14(56): 15-32. [Farsi]
27. Sarpourian F, Bahaadinbeigy K, Fatemi Aghda SA, Fatehi F, Ebrahimi S, Fallahnezhad M. Effectiveness of computer-based telerehabilitation software (RehaCom) compared to other treatments for patients with cognitive impairments: a systematic review. Digit Health 2024; 10: 20552076241290957.
28. Xu H, Zhou Y, Wang J, Liang Z, Wang Y, Wu W, et al. Effect of computer-assisted cognitive remediation therapy on cognition among patients with schizophrenia: a pilot randomized controlled trial. Biomedicines 2024; 12(7): 1498.
29. Gómez Penedo JM, Flückiger C. How to interpret correlational process-outcome effect sizes in psychotherapy: A meta-analytic benchmark study. Psychotherapy Research 2025: 1-11.
30. Bejerot S, Sigra Stein S, Welin E, Eklund D, Hylén U, Humble MB. Rituximab as an adjunctive treatment for schizophrenia spectrum disorder or obsessive-compulsive disorder: two open-label pilot studies on treatment-resistant patients. J Psychiatr Res 2023; 158: 319-29.
31. Hu JJ, Sun XR, Ni SM, Kong Y. Computerized cognitive remediation therapy on cognitive impairment and social function in patients with chronic schizophrenia. World J Psychiatry 2024; 14(6): 884-93.
32. Giuliani L, Pezzella P, Mucci A, Palumbo D, Caporusso E, Piegari G, et al. Effectiveness of a social cognition remediation intervention for patients with schizophrenia: a randomized-controlled study. Ann Gen Psychiatry 2024; 23: 52.
33. Melville G, Preisig C, Zheng M, Kurtz MM. The effects of cognitive remediation on positive and negative symptoms in schizophrenia-spectrum illness: a meta-analytic investigation. Psychol Med 2025; Advance online publication.
34. Mizrahi R, Duncan CE, Howes OD. Enhanced computerized cognitive remediation therapy improved cognitive function in patients with schizophrenia. Front Psychiatry 2025; 16: 1535309.
35. Taylor R, Cella M, Wykes T. Cognitive remediation is an evidence-based psychological therapy: isn’t it time it was treated like one? Behav Modif 2025; 49(2): 123-45.
36. Wu L, Zhao Q, Tang Y. Computerized cognitive remediation therapy on cognitive function and psychiatric symptoms in schizophrenia: a randomized controlled trial. World J Psychiatry 2024; 14(6): 884-95.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
